ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΙΕΡΑΡΧΙΑ ΟΡΓΑΝΟ ΔΙΑΚΟΝΙΑΣ Ή ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ; (ΜΕΡΟΣ Α')

1

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΦΥΛΛΑΔΙΟΥ

Τυπώθηκε σε τρείς χιλιάδες αντίτυπα το 2014. Δεν κυκλοφόρησε στο ευρύ κοινό διότι το θεωρούσα εσωτερική υπόθεση της Ιεραρχίας. Γιατί ζητούσα διάφορες απαντήσεις στάλθηκε ατελώς σε όλα τα πατριαρχία, Ιερά σύνοδο και στις επιμέρους υπηρεσίες. Στάλθηκε σε όλες τις Ορθόδοξες Μητροπόλεις του ελλαδικού χώρου και του εξωτερικού. Στάλθηκε σε όλα τα επανδρωμένα Μοναστήρια του Αγίου Όρους και γενικότερα του ελλαδικού χώρου. Στάλθηκε επίσης σε όλους τους Αρχιερατικούς επιτρόπους εντός της Ελλάδας. Απάντηση δεν πήρα από κανέναν. Δέχτηκα πολλές ύβρεις, πολλές απειλές αλλά καμία απάντηση. Δέχτηκα επίσης και κάποιους επαίνους. Θέλω το περιεχόμενο αυτού του φυλλαδίου να γίνει γνωστό στο ευρύ κοινό για τον λόγο ότι θα δώσει πολλές απαντήσεις για τους λόγους που δημιούργησα αυτή τη σελίδα.

ΠΡΩΤΗ ΣΕΛΙΔΑ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Ο λόγος που προβαίνω σε αυτή την ενέργεια είναι η διαπίστωση ότι γύρω μου η λεηλασία ψυχών καθώς και ο βιασμός συνειδήσεων διευρύνεται συνεχώς. Αυτοί που οφείλουν να δίνουν μάχες για την αποτροπή αυτών των γεγονότων περί πολλών άλλων τυρβάζουν και με μεγαλοπρεπές ύφος και άνεση τα χρεώνουν στην Ορθόδοξη Εκκλησία.

Η Ορθόδοξη Εκκλησία είναι τέλεια.

Σε Δομή.

Σε Αλήθεια.

Σε Δίκαιο.

Σε Ήθος.

Αυτή η αδικία μου διεγείρει αγανάκτηση και προβληματισμό. Σαν εν δυνάμει Ορθόδοξος Χριστιανός θεωρώ χρέος μου μέσα από τις φτωχές μου γνώσεις και την όποια αδυναμία μου να αναφερθώ σε κάποια θέματα για τα οποία θέλω να μοιραστώ την ανησυχία μου και τον προβληματισμό μου. Είμαι υποχρεωμένος να κάνω μια αναδρομή στο παρελθόν προκειμένου να στηρίξω και να συγκρίνω το τότε και το σήμερα. Με όσο πιο σύντομο τρόπο μπορώ θα δώσω μια εικόνα για τους λόγους που ιδρύθηκε η Χριστιανική Εκκλησία, τη δομή λειτουργίας της και τη στάση της απέναντι στο κοσμικό πνεύμα. Παράλληλα θα παρουσιάσω πολύ περιορισμένα το σήμερα με κέντρο αναφοράς την Ορθόδοξη Ιεραρχία, αν και θεωρώ υπεύθυνες τις Ιεραρχίες όλων των τοπικών εκκλησιών. Δεν έχω στοιχεία για να αποδείξω κάποια κακώς κείμενα. Θα αναφερθώ σε γεγονότα και συμπεριφορές που εξελίσσονται στο χώρο της Ελληνικής Ορθόδοξης Εκκλησίας και δεν μπορούν να διαψευστούν.

Δεν έχω καμία διάθεση και πρόθεση να συκοφαντήσω κανέναν και πολύ περισσότερο δεν θέλω να τεθεί κανένας εκτός Εκκλησίας. Αλλά αν μπορούσα θα απομάκρυνα πολλούς από το Άγιο θυσιαστήριο. Πιστεύω επίσης ότι τα προβλήματα για να λυθούν πρέπει να αναδεικνύονται. Όταν μαζεύονται επί μακρού κάτω από το χαλί πιάνουν σκουλήκια και κάποια στιγμή θα μας πνίξουν.

Τα όσα πω είναι βασισμένα στη βιβλιογραφία της Εκκλησίας, στη Βίβλο, Παλαιά και Νέα, στους Πατέρες καθώς και σε σημερινά γεγονότα, εκφράσεις, πράξεις και συμπεριφορές. Αλήθειες που θα ενοχλήσουν και ίσως πονέσουν αλλά δεν παύουν να είναι αλήθειες. Ίσως αυτό που κάνω να μας παρακινήσει να βρούμε την απάντηση για τον αποχριστιανισμό του τόπου και την αποϊεροποίηση των ναών μας.

Στο οδοιπορικό μου αυτό θα έχω αστοχίες που δεν οφείλονται σε σκοπιμότητα αλλά σε έλλειψη σωστής γνώσης. Γι αυτό, ζητάω την επιείκεια σας, παρακαλώντας σας να ρωτήσετε αυτούς που είχαν χρέος να μου τα μάθουν σωστά γιατί δεν μου τα έμαθαν. Δεν θα ήθελα η ενέργεια μου αυτή να θεωρηθεί σαν επιθυμία μου να παρουσιαστώ ως άμεμπτος ή ότι τα ξέρω όλα. Εκείνα που δεν ξέρω με απασχολούν.

Αγαπώ το Θεό, τη δημιουργία του ολόκληρη, είμαι ερωτευμένος με την Εκκλησία του αλλά είμαι ένα άταχτο, κακό παιδί.

Λόγω του προβλήματος που έχω να εκφραστώ σωστά γραπτώς, θα παρακαλούσα το παρόν να ερμηνευτεί ως λόγος και όχι ως γραπτό.

Καλή ανάγνωση

2

Η ΙΔΡΥΣΗ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

‘’Καθάπερ... γαρ εν ενί σώματι μέλη πολλά έχομεν... ούτως οι πολλοί εν σώμα εσμέν εν Χριστώ”. (Ρωμ. ΙΒ '4)

Βασικές αρχές της Ιερατικής Αποστολής είναι η παροχή στο πλήρωμα της Εκκλησίας την παιδεία εκείνη που θα επιτρέψει στις ψυχές των ανθρώπων να συνυπάρχουν με το απόλυτο στην αιωνιότητα.

Το χριστιανικό κίνημα από την αρχή του ήταν κίνημα πνευματικής σωτηρίας. Ο Κύριος Ιησούς Χριστός εμφανίστηκε ως o Σωτήρας και Λυτρωτής του ανθρώπινου γένους από την αμαρτία. Ήταν πλέον απ' όλους παραδεκτό ότι το νόημα της σωτηρίας των ψυχών δεν ήταν τίποτε άλλο παρά η στενή κοινωνία μεταξύ Θεού και ανθρώπου. Αυτός ήταν και ο λόγος της ενσαρκώσεως του Κυρίου Ιησού Χριστού σαν σκοπός και αποτέλεσμα. Ορίσθηκαν ακριβώς η απολύτρωση από την αμαρτία και την αποκατάσταση του ανθρώπου στην προπτωτική κατάσταση που χάθηκε με την πτώση.

Η αμαρτία ως αιτία για το κακό του ανθρώπου καταργήθηκε και διώχθηκε από τον ενανθρωπήσαντα Ιησού Χριστό. Που μόνο αυτός όντας Τέλειος Θεός και τέλειος άνθρωπος μπορούσε να δώσει τη Σωτηρία στο ανθρώπινο γένος.

Το ανεξιχνίαστο αυτό μυστήριο της θείας βουλής δεν μπορεί να κατανοηθεί από τον άνθρωπο. Μόνο ο Ιησούς Χριστός μπορεί v' απαντήσει σ' αυτό. Στην Παλαιά Βίβλο βλέπουμε τη στενή σχέση του Θεού με τον άνθρωπο και του ανθρώπου με το Θεό. Στη σχέση αυτή βλέπουμε μια οικειότητα και η οικειότητα αυτή κορυφώνεται με την ενσάρκωση του Θεού Λόγου.

Στη Βίβλο δεν ακούμε μόνο τη φωνή του Θεού αλλά και τη φωνή του ανθρώπου που απαντά στο Θεό, με λόγο προσευχής, ευχαριστίας, λατρείας, παράκλησης, λύπης, μετανοίας, ελπίδας και απόγνωσης. Είναι αναμφισβήτητο τόσο στην Παλαιά Διαθήκη όσο και στη Νέα ότι υπάρχουν δύο συμβαλλόμενοι, ο Θεός και o άνθρωπος.

H ανθρώπινη ανταπόκριση στο κάλεσμα του Θεού ολοκληρώνεται μέσα στο μυστήριο του Θεού Λόγου. Ο Θεός θέλει και περιμένει την ανταπόκριση του ανθρώπου στην πρόσκληση που του κάνει. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο ο Θεός αυτοαποκαλύπτεται στους ανθρώπους. Όπως στο παρελθόν έτσι και στο διαχρονικό παρόν ο Θεός αναμένει τον άνθρωπο να συμπορευτεί μαζί του. Η αποκάλυψη της θεότητας του Θεού Λόγου στον άνθρωπο δεν είναι σύστημα θείων λόγων μόνο αλλά είναι η εξιστόρηση των θείων πράξεων. H Βίβλος ως βιβλίο αποκαλύψεων μας παρουσιάζει τον άνθρωπο στην παρακμή του, στην ανταρσία του, στην πτώση τον, αλλά και στην αποκατάσταση του. Αυτό μαρτυρεί ότι ο άνθρωπος ανήκει οργανικά σ' αυτή την ιστορία.

Υπήρξαν προφήτες αληθινοί που ύψωσαν το ανάστημα τους και διακήρυξαν λόγους φωτισμένους από το πνεύμα του Θεού. Οι λόγοι αυτοί υπήρξαν ένα Ιερό Κέντρο όλου του κόσμου. Δημιουργία μιας πνευματικής όασης που η ουσία του μηνύματος προέρχεται από τον ίδιο το Θεό για τη Σωτηρία ολόκληρου του ανθρώπινου γένους.

Ο χρόνος της προσδοκίας τέλειωσε, η υπόσχεση ολοκληρώθηκε. Ο Κύριος ήρθε και ήρθε για να παραμείνει παντοτινά με τους αγαπώντας αυτόν <<δι ημάς τους ανθρώπους και την ημετέραν σωτηρία>>. Με την έλευση του Κυρίου στη γη αρχίζει μια νέα αφετηρία της Ιστορίας. Της Ιστορίας που δεν διαιρεί, δεν τεμαχίζει, αλλά προσδίδει συνοχή και ενότητα. Ο ερχομός του Κυρίου Ιησού Χριστού δεν καταργεί το λόγο των προφητών αλλά τον εκπληρώνει. «Και εις το πνεύμα το Άγιο το λαλήσας δια των προφητών». Τα ιστορικά των Ευαγγελίων αποτελούν την πηγή και τη βάση ολόκληρης της χριστιανικής πίστης και ελπίδας.

Ο Χριστός είναι παντού και πάντοτε παρών στην Εκκλησία που ίδρυσε, συνεχίζοντας το λυτρωτικό του έργο δια της Εκκλησίας.

Η Σωτηρία είναι κάτι που δεν αναγγέλλεται ούτε προκηρύσσεται αλλά επιτυγχάνεται μέσω του τρόπου ζωής μας. Το Ευαγγέλιο του Ιησού Χριστού είναι η θεανθρώπινη ζωή του, η θεανθρώπινη αλήθεια του και η σοφία του. Το Ευαγγέλιο είναι η αλήθεια και η σοφία της προαιώνιας θείας αρχής.

3

Το πραγματοποιημένο στον άνθρωπο Ευαγγέλιο του Ιησού Χριστού σημαίνει την πραγματοποιημένη στον άνθρωπο ζωή του Θεού.

Η σοφία και η γνώση αποκτάται στην καθημερινή ζωή και η εμπειρία της χάρης του Θεού στην ψυχή και το σώμα από τον ίδιο το Θεό δια μέσω του Ιησού Χριστού και μέσω της Εκκλησίας του, δια των οργάνων της, στους ανθρώπους. Αυτή η σοφία και αυτή η γνώση για v' αποδώσει καρπούς προϋποθέτει μια συγκεκριμένη παιδεία ώστε να τη βιώσει ο πιστός όπως τη βίωσαν οι Άγιοι Απόστολοι, οι Πατέρες της Εκκλησίας και χιλιάδες άλλοι πιστοί που προέρχονταν απ' όλα τα κοινωνικά και οικονομικά επίπεδα όλες τις εποχές.

Είναι φυσικό στον κάθε άνθρωπο να γεννάται το ερώτημα τι είναι ως ύπαρξη και ποιος ο ρόλος του μέσα σ' αυτόν τον λαβύρινθο της ζωής. Όσο ψάχνει απάντηση για τα υπαρξιακά του ερωτήματα σε φυσικό και μεταφυσικό επίπεδο διαπιστώνει ότι και ο ίδιος είναι ένα μυστήριο που υπερβαίνει πολλά άλλα μυστήρια. Ένα μυστήριο ύλης και πνεύματος. Και ψάχνοντας φτάνει στο απέραντο μυστήριο του προσώπου.

Το μυστήριο της Θεανδρικής Υποστάσεως του Ιησού Χριστού έλκει όλους τους ανθρώπους στην αναζήτηση της αλήθειας της ζωής. Αυτή η ανάγκη αναζήτησης είναι έμφυτη στον άνθρωπο γιατί όλες οι ανθρώπινες ιδιότητες του έχουν ρίζα και πηγή τους τον Θεό Λόγο. Γι αυτό και ρέπει προς αυτόν μυστικά η λύση του προβλήματος του ανθρώπινου προσώπου. Γιατί από αυτόν πηγάζει η δυναμική της μεταφυσικής και φυσική αρχή της ζωή καθώς και η γνώση που θα επαναφέρει τον άνθρωπο στην προπτωτική γνώση του Αδάμ για να εισέλθει στον κόσμο της Τριαδικής Θεότητας.

Ο μυστικός πυρήνας του προσώπου του ανθρώπου είναι χριστοειδής αφού ο άνθρωπος πλάστηκε από αυτόν «κατ' εικόνα» Αυτού. Στο θεανδρικό πρόσωπο του Ιησού Χριστού ο άνθρωπος βρίσκει τη χριστοειδή ουσία της δικής του προσωπικότητας. Το κάλος και η καθαρότητα του θεανδρικού του προσώπου κάνουν τον Ιησού Χριστό το απόλυτο Ιδεώδες της ανθρώπινης προσωπικότητας. H υποστατική ένωση του Θεού και του ανθρώπου είναι το πρόσωπο του Ιησού Χριστού. Ο Ιησούς Χριστός είναι η μόνη προσωπικότητα όπου ενυπάρχουν το ομοούσιο με το Θεό Πατέρα και το Άγιο Πνεύμα.

Το μυστήριο του θεανθρώπου Ιησού Χριστού «λίθος προσκόμματος και πέτρα σκανδάλου» (Α. πετρ. Β.8). H Εκκλησία δημιούργημα του Ιησού Χριστού οδηγούμενη από τον Παράκλητο με οικουμενική συνείδηση μιλά με Οικουμενικές Συνόδους που αποτελούν κριτήριο για τη σωστή θεώρηση του θεανδρικού προσώπου του Ιησού Χριστού. Γίνεται συνείδηση πλέον στον άνθρωπο ότι όλο το περιεχόμενο της σωτηρίας του ανθρώπου οφείλεται στο αναμάρτητο σώμα του θεανθρώπου Ιησού Χριστού. Με την πίστη ότι ο Ιησούς Χριστός είναι ο μόνος που μπορεί να μας σώσει από τα δεινά καλύπτεται το ρήγμα μεταξύ του ανθρώπου και του Θεού. Η πίστη δεν είναι ασκητικό έργο ούτε της καρδιάς ούτε της βούλησης ούτε της διάνοιας. Είναι έργο, και όχι απλή ιδέα, ολόκληρης της προσωπικότητας του ανθρώπου και πηγάζει απ' όλα τα ψυχοφυσικά συστατικά της προσωπικότητας του. H πίστη δεν είναι μια απλή φράση «πιστεύω ότι υπάρχει Θεός». Πίστη είναι η σχέση με αυτόν το Θεό που λέμε ότι πιστεύουμε την ύπαρξη του. Καρπός αυτής της σχέσης είναι η επίδραση της Θείας Χάρης στον άνθρωπο. Τότε ο άνθρωπος από αυτή την επίδραση αντλεί χαρά, έχει ειρήνη με τον εαυτό του και το περιβάλλον του. Έχει αγάπη, αισιοδοξία, αλήθεια, εσωτερική πληρότητα, έχει, έχει, έχει και πολλά άλλα. Έχει πίστη και ελπίδα ότι στη δυσκολία δεν θα είναι μόνος του. Γιατί και αν τον έχουν εγκαταλείψει οι ποιμένες του, ο Θεός θα του στείλει τον κόρακα όπως τον έστελνε στον Ηλία. Η ορθόδοξη πίστη δεν ορίζεται ποτέ με όρους που παρέχει η προσκόλληση στη διανοητική οξυδέρκεια, αλλά ορίζεται από τη βιωμένη ενέργεια του υπερβατικού.

4

Η Εκκλησία ιδρυθείσα από τον Κύριο Ιησού Χριστό και θεμελιωθείσα από τους Αγίους Αποστόλους ως ζωντανός οργανισμός έχει ανάγκη ορατής οργάνωσης. Το Πολίτευμα της Εκκλησίας είναι Δημοκρατικό ώστε να μην διοικεί ένας αλλά η ολότης των επισκόπων κατά ίσα προς αλλήλους δικαιώματα πλην της απλής τιμητικής διακρίσεως του πρώτου «πρώτος μεταξύ ίσων». H Εκκλησία αναπτυχθείσα διοικητικώς επί τη βάση της δημοκρατικής αρχής καθιέρωσε ως διοικητικό σύστημα το Συνοδικό βασιζόμενο επί του χωρίου των πράξεων (ιε.22) «έδοξε τοις Αποστόλοις και τοις πρεσβύτεροις συν όλη τη Εκκλησία». Οι λαϊκοί δεν έχουν συμμετοχή σε αποφάσεις που αφορούν πνευματικά και δογματικά θέματα, ενώ το διοικητικό σώμα είναι των κληρικών και κυρίως των επισκόπων. Το λαϊκό σώμα δεν αποκλείεται από τη διοίκηση ακόμη και για την εκλογή αναδείξεως των κληρικών. Όλη η διοικητική οργάνωση της Εκκλησίας για πάρα πολλούς αιώνες στηρίχτηκε στη βάση της συναλληλίας.

Οποιαδήποτε απόφαση χωρίς την αποδοχή του πληρώματος για την Εκκλησία είναι αυθαίρετη. Δεν θα πω ότι είναι κολάσιμη αλλά σίγουρα δεν έχει την ευλογία της Εκκλησίας. H πατερική σοφία αν και εξετάζει ενιαία τις ψυχικές με τις σωματικές ενέργειες προσδίδει σαφή οντολογική προτεραιότητα στην ψυχή από την οποία εκχέεται η φυσική της δύναμη ως ζωή και ενέργεια στο σώμα. Μεταξύ σώματος και ψυχής, η αρχηγία ανήκει στην ψυχή που χρησιμοποιεί το σώμα ως όργανο οδηγώντας το και κατευθύνοντας το ανάλογα με το πώς θέλει να εκφραστεί.

Την ψυχή κινεί το αυτεξούσιο ως ουσία δια των ενεργειών της προς το αγαθό σε συνάρτηση με εξωτερικούς παράγοντες. Οι σωματικές και ψυχικές λειτουργίες που αναφέρουν οι πατέρες είναι λειτουργίες που όλοι οι πιστοί πρέπει να γνωρίζουν αλλά και να χρησιμοποιούν αν επιθυμούν να γίνουν κατοικητήριο της Θείας Χάρης. Ο Κύριος μας μας είπε «είσελθε το ταμείο σου». Γι αυτό το ταμείο δεν μας μίλησε ποτέ κανείς ούτε και πως μπορούμε να μπούμε και να κινηθούμε μέσα σ’ αυτό το ταμείο. Εκτός των λειτουργιών της ψυχής που έχουν σχέση με το σώμα είναι και άλλες λειτουργίες της ψυχής που έχουν να κάνουν με τη σχέση ψυχής και θείας χάρης με το Θεό.

H αδιαφορία, η αμέλεια και η ανευθυνότητα της Ιεραρχίας ευθύνονται για το ότι χάσαμε την παράδοση της Εκκλησίας. Το μόνο αληθινό επιχείρημα ομολογίας για το Θεό είναι η βιωματική γνώση με τον ανάλογο τρόπο ζωής. Η αδυναμία της σημερινής Ιεραρχίας και άλλων θεολογούντων να παρουσιάσουν τις θέσεις της Ορθόδοξης Εκκλησίας οφείλεται στο ότι υστερούν βιωματικής γνώσης. Βρίσκονται εγκλωβισμένοι στη λογοκρατία, τόσο που κάποιες φορές απλώς φλυαρούν και δεν θεολογούν. Το δράμα του πληρώματος είναι ότι η σημερινή Ιεραρχία παρουσιάζει κάτι ως Εκκλησιαστικό ενώ είναι προϊόν της προσωπικής τους διανόησης. Όσο και αν προσπαθούν αυτόν τον κούφιο και ανούσιο λόγο να τον παρουσιάσουν με χρυσό περιτύλιγμα, οι πιστοί δεν νιώθουν κάτι να τους αγγίζει. Το δράμα του πληρώματος είναι η άρνηση της Ιεραρχίας να παραδεχτεί το πνευματικό έλλειμμα που ταλαιπωρεί το λαό του Θεού. Το δράμα του πληρώματος είναι ότι η ιεραρχία αρνείται v' αλλάξει, αρνείται να ξεβολευτεί, αρνείται να αποκηρύξει το δεσποτισμό και να ενδυθεί τον χιτώνα του επισκόπου. Σήμερα η Ιεραρχία της Ορθόδοξης Ελληνικής Εκκλησίας κινείται χωρίς την πατερική παράδοση και χωρίς προσωπική εμπειρία. Κι αυτό το ομολογούν οι πολλές διαφορές που υπάρχουν μεταξύ τους.

5

Οι ιερωμένοι δεν θα πρέπει ποτέ να ξεχνούν ότι ο τρόπος ζωής τους καθορίζει την πορεία πολλών ψυχών στην αιωνιότητα. Το πιο λυπηρό και ολέθριο για το ορθόδοξο πλήρωμα είναι ότι λεγόμαστε πιστοί ενώ δεν έχουμε πίστη ούτε εκ θεωρίας, αλλά δεν έχουμε πίστη ούτε εξ' ακοής. Αγνοούμε βασικές αρχές της Εκκλησίας. Αν κάποιος θέλει να ολοκληρωθεί ως Χριστιανός θα πρέπει να είναι σε πρόγραμμα δια βίου μάθησης. Δεν μας έμαθαν ποτέ πώς να παίρνουμε τους θησαυρούς που μας δίνει η Εκκλησία. Δεν μας έμαθαν ποτέ πώς να είμαστε γεμάτοι και όχι άδειοι. Δεν μας έμαθαν ποτέ πώς να είμαστε ευτυχισμένοι ενώ βιώνουμε πόνο και δυστυχία.

Αυτό είναι το μέγα αμάρτημα της Ιεραρχίας: ότι απέκλεισε το λαό του Θεού από τις δωρεές του Θεού. Αυτοί που αναλαμβάνουν να διακονούν το λαό του Θεού από το ύψιστο διακόνημα του επισκόπου οφείλουν, εκ της θέσεως τους και εκ της αποστολής τους, να επαγρυπνούν αν όλο το πλήρωμα της επισκοπής τους είναι στο μαντρί. Μαντρί για την Εκκλησία είναι η προστατευτική ομπρέλα της Θείας Χάρης. Πρέπει να επαγρυπνούν αν όλοι απολαμβάνουν τις δωρεές του Θεού. Αυτοί που αναλαμβάνουν το ύψιστο καθήκον του ποιμένα για να πετύχουν την αποστολή τους πρέπει να είναι αενάως κρεμάμενοι επί σταυρού. Όποιος δεν έχει τη διάθεση να σταυρωθεί αλλά διακατέχεται από τη διάθεση να σταυρώνει, καλό θα είναι να παραχωρήσει τη θέση του σε κάποιον άλλο.

Οι παίδες μέσα στην κάμινο εφραίνοντο. Αυτοί που πετάχτηκαν σε λάκκους λεόντων δεν τους κατασπάραξαν τα λιοντάρια αλλά τους περιέθαλπαν με αγάπη. Όταν ο Ηλίας πήγε στην έρημο για να μην τον σκοτώσουν ο Θεός του έστελνε την τροφή του με τον κόρακα. O Θεός αυτή τη φροντίδα την έχει για κάθε άνθρωπο, αρκεί εμείς να του το επιτρέψουμε και να μην τον εμποδίζουμε να μας πλησιάσει. Πώς θα γίνει αυτό; Ρωτήστε τους ποιμένες μας. Η γνώση του εσωτερικού ανθρώπου είναι απαραίτητη στον καθένα μας για να ξέρουμε τι είμαστε και γιατί είμαστε, ποτέ δεν θα μάθουμε τι θέλουμε και γιατί το θέλουμε. Χωρίς αυτή την εσωτερική γνώση δεν μπορούμε να αυτοπροσδιοριστούμε. Χωρίς αυτή την γνώση δεν θα μάθουμε ποτέ να ξεχωρίζουμε τα ρόδα από τις τσουκνίδες. Αυτή η γνώση δεν διδάσκεται ούτε στα Κολέγια ούτε στα Πανεπιστήμια, αλλά μεταδίδεται από τους ποιμένες στο λαό του Θεού.

Ο λαός μας λέει: «ουκ λαμβάνεις από τους μη έχοντας». H ανθρωπολογία της Ορθόδοξης Εκκλησίας είναι η μόνη που αναγνωρίζει την υλικοπνευματική σύνθεση του ανθρώπου. Αναγνωρίζει όλες τις αψηλάφητες λειτουργίες του και αναλύει και αιτιολογεί τη λειτουργία τους. H Ιεραρχία είναι η πύλη από την οποία πρέπει να περάσει ο κάθε νεοεισερχόμενος στο χώρο της Εκκλησίας και αυτή η πύλη στην εποχή μας δεν είναι και πολύ εκκλησιαστική. Δεν είναι διακοσμημένη με τους μαργαρίτες της Εκκλησίας.

Η άρνηση της Ιεραρχίας για διάλογο με το λαϊκό πλήρωμα της Εκκλησίας χτίζει τείχη απομόνωσης ανάμεσα στους ανθρώπους, ανάμεσα στους ανθρώπους και στην Εκκλησία και ανάμεσα στο Θεό, το λαό και την Ιεραρχία. Η άρνηση της Ιεραρχίας για να συνομιλεί με το πλήρωμα παραγκωνίζει το πνεύμα αδελφοσύνης και ευνοεί την αντιπαλότητα. Σε αυτό συμβάλλει τα μέγιστα και η αδιαφάνεια που υπάρχει στη διαχείριση, με αποτέλεσμα αντί να είμαστε δίπλα, λαός και Κλήρος, να είμαστε απέναντι. Μετά από την κατάργηση της συναλληλίας το χάσμα διευρύνεται μεταξύ λαϊκών και κληρικών. Το ποσοστό των ανθρώπων που γυρνούν την πλάτη στην Ορθόδοξη Εκκλησία προσχωρώντας σε άλλες δοξασίες αυξάνει αργά και σταθερά. Η προσχώρηση σε άλλες δοξασίες αναδεικνύει την ανάγκη του ανθρώπου να ανήκει κάπου.

6

Η ιεραρχία δεν κάλεσε ως όφειλε αυτούς τους ανθρώπους να τους ρωτήσει γιατί; Αυτό πώς να ερμηνευτεί; Αδυναμία, ενοχή, ή δεν υπάρχει αντίλογος; Όπως και να έχει, είναι γεγονός ότι οι λύκοι κάνουν πάρτυ. Ο επίσκοπος για να προστατεύει τον εαυτό του από κακόβουλες σκέψεις οφείλει να ενημερώνει και να φανερώνει στο πλήρωμα το οτιδήποτε. Ο επίσκοπος είναι το κέντρο αναφοράς όλων των προβλημάτων και όλων των αναγκών των ανθρώπων, όλων των ενοριών του χώρου της επισκοπής του. Ο επίσκοπος είναι επίσης και το συγκοινωνούν δοχείο μεταξύ των ενοριών. Υπερασπιστής της θρησκείας και του επισκόπου είναι αυτό το σώμα της Εκκλησίας, ενωμένο σε ένα σώμα λαός καν κλήρος, ορθόδοξα συντεταγμένοι σύμφωνα με τη θεία παράδοση δίπλα στον επίσκοπο. Αυτή είναι η απάντηση στο γιατί οι επίσκοποι φροντίζουν να μην έχουν αυλικούς.

Η λειτουργική αξία του ανθρώπινου προσώπου είναι πάντοτε συνδεδεμένη με το σώμα της Εκκλησίας. Ο ατομισμός λειτουργεί ως κατάπτωση που αποξηραίνει τα χαρίσματα και καταστρέφει το ιερατικό νόημα των λαϊκών προς το ιερατείο. Ο επίσκοπος καθώς και κάθε ιερωμένος κι αν ακόμη δεν είναι άξιος να είναι λειτουργός είναι κατά παραχώρηση της θείας οικονομίας με την οποία τελούνται τα μυστήρια από αυτούς. Εκτός μυστηρίου αρχίζει η τραγωδία για το πλήρωμα. H παράδοση λέει ότι ο επίσκοπος είναι η πηγή που ξεδιψούν οι ψυχές του ποιμνίου του. Αντίθετα με τους ιερωμένους, ο λαϊκός γίνεται λειτουργός δια της συμμετοχής στο μέτρο της αξίας του. Η λειτουργική και ποιμαντική εξουσία που παραχωρείται από τον επίσκοπο στους ιερείς που τον εκπροσωπούν στις ενορίες βασίζεται στο μυστήριο της Ιεροσύνης κατά τάξη, όπου ο κάθε Ιερέας είναι κατεστημένος με θεία πράξη στο λειτούργημα της διακονίας.

Μέσα από τα δικαιώματα που έχει ο επίσκοπος στην ενορία απορρέουν και οι υποχρεώσεις του. Μια βασική υποχρέωση του επισκόπου είναι να επισκέπτεται την ενορία τουλάχιστον μια φορά το χρόνο, να συγκαλεί σύναξη του πληρώματος και να συνομιλεί μαζί του. Αυτό όμως δεν γίνεται. Κι αυτό για το πλήρωμα είναι προσβλητικό και απαξιωτικό. Ο μεγάλος μου προβληματισμός είναι ότι ενώ οι επίσκοποι περνούν ανάμεσα από το λαό, τόσο μέσα στους ναούς όσο και έξω από τους ναούς, ο λαός δεν τους χαιρετάει και αυτό τους αφήνει αδιάφορους. Για ποιά ενότητα, για ποιό σώμα και για ποιό πνεύμα αδελφοσύνης μιλάμε;

Οι λαϊκοί όλο και περισσότερο πτωχεύουν από την πνευματική τους υπόσταση. Αυτό οι επίσκοποι ποιμένες, παρ' όλο που οφείλουν να το ανατρέψουν, δείχνουν αδιαφορία. Ίσως γιατί αυτό τους βολεύει. Όσο πιο χαμηλό το πνευματικό επίπεδο του λαού, τόσο λιγότερες και οι απαιτήσεις που έχει από τους ποιμένες.

Αυτή η νοσηρή κατάσταση κατά την οποία ο λαός βρίσκεται σε χαμηλό πνευματικό επίπεδο ισχυροποιεί τον επίσκοπο. Αλλά συγχρόνως πέφτει κι αυτός στην παγίδα κι από ποιμένας βρίσκεται σε θέση χειραγωγού. Ίσως η αρχή του Κακού έχει τη ρίζα του στην εκκοσμίκευση της Ιεραρχίας. Η εκκομίσκευση δημιουργεί διαφοροποιήσεις στη γλώσσα και τη σκέψη. Αυτό δημιουργεί σύγχυση στους πιστούς. Στην εκκοσμικευμένη Ιεραρχία ενώ όλοι σκέφτονται τα ίδια, όλοι μιλούν την ίδια γλώσσα, παρ' όλ' αυτά δεν μπορούν να συνεννοηθούν μεταξύ τους.

7

Η εκκομίσκευση της Ιεραρχίας επέφερε στους πιστούς την αλλοτρίωση τους από το Θεό, την αποξένωση τους από τα σύμβολα και από την ερμηνεία της γλώσσας και της πίστης. Η εκκοσμίκευση της Ιεραρχίας κατόρθωσε το ακατόρθωτο. Το άδειασμα του νου και της καρδιάς των ανθρώπων από τη γνώση του Θεού.

Τα σημεία συνεννόησης του ανθρώπου που συνδιαλέγεται με τη γλώσσα των αριθμών, και του ανθρώπου που μιλάει τη γλώσσα της Εκκλησίας, έχουν χάσει τη διαφορά τους. H Ιεραρχία με την εκκοσμίκευση της μοιραία παρασύρθηκε στο άρμα του ορθολογισμού. Αυτό διέσπασε τη χριστιανική πίστη. Προτού κατακλύσει την χριστιανική πίστη ο ορθολογισμός, η Εκκλησία ήταν ένα ανοιχτό παράθυρο που ο άνθρωπος μπορούσε να διακρίνει τη θεότητα και η φύση ήταν ένας προθάλαμος ενός Ναού, κάτι σαν ο κήπος του Θεού. Η υπεροχή του Θεού αντανακλούσε με χίλιες μορφές. Ο άνθρωπος μπορούσε να εμβαθύνει στο μυστήριο και μέσα από την προσωπική του μεταμόρφωση μπορούσε να ανεβαίνει το Θαβώρ, για να αναφερθεί στο Θεό. Με την ανάλυση των αιτιοκρατικών φαινομένων ο Θεός σπρώχτηκε στο περιθώριο. Θεωρείται δευτερεύουσας σημασίας. Τα όργανα διακονίας της ορθόδοξης Εκκλησίας έδωσαν πνευματική διάσταση στα επιστημονικά δεδομένα και στα προσωπικά τους, νομίζω. Έτσι άνοιξε ο δρόμος για τη νέα Βαβέλ που ζούμε. Με την ανοχή της Ιεραρχίας, ο λαός του Θεού μεταβλήθηκε σε άνθρωπο του κόσμου, άνθρωπος αριθμός.

Η γλώσσα των Ιερωμένων αλλά και η γλώσσα των λαϊκών έχει χάσει εκείνες τις ικανότητες με τις οποίες μπορούσε να εκφράσει την πίστη του και τις πνευματικές του εμπειρίες ο άνθρωπος. Λησμονήθηκε ο άνθρωπος του Θεού, έπαψε να εκφράζεται η απεικόνιση της υπέρτατης αλήθειας της μυστικής ζωής που άλλωστε σπάνια μπορεί να συναντήσει κάποιος.

ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΛΙΔΑ

Η κοινωνία με τον Κύριο του παντός και τον συνάνθρωπο έχει μετατραπεί σε παραμυθία του παρελθόντος. Αυτοί που υπήρξαν πράγματι Πατέρες της Ορθόδοξης Εκκλησίας όλες τις εποχές με τη βαθιά τους θεολογία και την πλούσια βιωματική εμπειρία από τη σχέση τους με το Θεό, μιλούν για τα θαυμαστά της ορθοδοξίας με λόγο καρδιάς, λόγο κεκαθαρμένο, λόγο μεταμορφωμένο, που είναι όλο φως και ζωή. Με λόγο που αναδεικνύει την πνευματική διάσταση των πραγμάτων και όχι το γράμμα.

Αυτός ο λόγος που αναζωογονεί και θεραπεύει ενώ θα έπρεπε να είναι πυξίδα πίστης και πυξίδα πορείας μέσα στην Εκκλησία, κάποιοι φροντίζουν να παραμερίζεται σαν κάτι το

παλιομοδίτικο για να προβάλλουν τα δικά τους πιστεύω και τη δική τους σκοπιμότητα.

8

Οι προφήτες έλεγαν «τάδε λέγει ο Κύριος», οι Πατέρες έλεγαν «ο Κύριος είπε», μέχρι πριν από μερικά χρόνια κάποιοι από την Ιεραρχία δειλά-δειλά, αραιά και που, έλεγαν «οι Πατέρες λένε». Ποτέ δεν αναφέρθηκαν σε προσωπικά τους πιστεύω. Σήμερα σχεδόν το σύνολο της Ιεραρχίας λέει «Εγώ νομίζω».

Παρ’ όλ’ αυτά είναι πολλοί αυτοί που θέλουν να ασχοληθούν με αυτό που λέγεται Ορθοδοξία. Αλλά σύντομα διαπιστώνουν το χάσμα που υπάρχει μεταξύ της γραφής στο σύνολο της Εκκλησιαστικής βιβλιογραφίας και της σημερινής γλώσσας των Ιερωμένων. Βρίσκουν τεράστια διαφορά στο χάσμα μεταξύ της ποιμαντικής που υπάρχει στη γραφίδα και αυτή που βλέπουν ή μάλλον δεν βλέπουν να ασκείται σήμερα.

Στη σημερινή γενική εικόνα της Ορθόδοξης Εκκλησίας διαπιστώνει κανείς να χρησιμοποιείται μια γλώσσα άχρωμη και άνευ ουσίας, χωρίς καμία πνευματική διάσταση, καθώς και μια ποιμαντική που έχει περισσότερο το χρώμα μιας κοσμικής, πολιτιστικής κουλτούρας και όχι το χρώμα της θρησκευτικής διδαχής.

Πολλοί είναι εκείνοι που απεγνωσμένα ψάχνουν να βρουν τον ποιμένα στη φάμπρικα, στον αγρό, στο κρεβάτι του πόνου, δίπλα στη χαροκαμένη μάνα, στη χήρα, στον εγκαταλελειμμένο γέροντα, στην οικογένεια που την έχει επισκεφτεί ο πόνος. Ψάχνουν να μάθουν που είναι το χέρι του ποιμένα επισκόπου, για να κρατηθούν αντί αυτού, βρίσκουν το δεσπότη πνιγμένο στη χλιδή και στον πλούτο, έναν πλούτο που δεν του ανήκει.

Παρ' όλ' αυτά είναι αρκετοί που αποφασίζουν να περάσουν την πόρτα της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Αλλά όταν φτάνουν στην πόρτα διαπιστώνουν ότι το πέρασμα είναι καλυμμένο. Λες και κάποιοι δεν θέλουν να φανερωθούν στον έξω κόσμο οι θησαυροί και οι δωρεές που έχει για τους αγαπώντας αυτήν.

Η Ορθόδοξη Εκκλησία είναι η κιβωτός της προσωπικότητας του ανθρώπου.

Η Ορθόδοξη Εκκλησία μέσω των επισκόπων μας δίνει το όνομά μας.

Η Ορθόδοξη Εκκλησία μέσω των επισκόπων μας παρέχει ιδιαίτερα και προσωπικά τη χάρη των μυστηρίων.

Η Ορθόδοξη Εκκλησία μέσω των επισκόπων μας αντιμετωπίζει σαν μια μοναδική προσωπικότητα.

Η Ορθόδοξη Εκκλησία μέσω των επισκόπων μας προστατεύει προσωπικά και συνολικά από τους λύκους.

Οι επίσκοποι οφείλουν να παρέχουν όλ' αυτά στο πλήρωμα. Από τη μια πλευρά η εκκοσμίκευση και ο ορθολογισμός με την αθεΐα, και από την άλλη η πνευματική αγωνία για αναζήτηση συναντούν μια γλώσσα αδύναμη να αναδείξει το υπερβατικό.

Όλ' αυτά συμπλέκονται τη μια, αντιμάχονται και την άλλη συμπορεύονται. Και άλλος λίγο, άλλος πολύ γευόμαστε το μεγάλο πνευματικό κενό που υπάρχει μέσα μας. Και αναζητάμε κάποιο ουσιαστικό εσωτερικό πλήρωμα. Ο Ιησούς Χριστός είναι το κεντρικό πρόσωπο που ενσαρκώνει την Ορθόδοξη Εκκλησία με τις ιδιότητες που Αυτός έχει για να παραχωρηθούν δια μέσω των οργάνων της Εκκλησίας σε όλους τους ανθρώπους.

9

Η δυναμική προσήλωση της Ορθόδοξης Εκκλησίας και η ολόψυχη ερωτική αφοσίωση στο πρόσωπο του Ιησού Χριστού διαμορφώνει την ατμόσφαιρα και το κλίμα εκείνο που απαιτείται για να αναζωογονείται και να ολοκληρώνεται ο άνθρωπος μέσα στην Ορθόδοξη Εκκλησία, το κάθε μέλος χωριστά αλλά και ολόκληρο το σώμα μαζί στο οδοιπορικό για την έσχατη γνώση και ελευθερία.

Ο Ιησούς Χριστός προσφέρει τον εαυτό του στην Ορθόδοξη Εκκλησία. Αυτός ο Νυμφίος, αυτή η Νύφη. Αυτός ο Θεός, αυτή η Θεοφόρος. Η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν είναι μια ανθρώπινη οργάνωση με παρακλάδια και παραρτήματα. Η Ορθόδοξη Εκκλησία ενώ είναι χριστοκεντρική, είναι ταυτόχρονα και ανθρωποκεντρική. Κι όταν αυτές οι δύο πλευρές δεν συγκρούονται αλλά οδεύουν ειρηνικά η μία δίπλα στην άλλη, τότε επιτυγχάνεται η πλήρης οργανική ενότητα.

Η ορθόδοξη ανθρωπολογία όπως γράφτηκε από τους Θείους Πατέρες πριν από αρκετούς αιώνες δεν αφήνει ακάλυπτη καμία μα καμία ανθρώπινη πτυχή, είτε αφορά την πνευματική είτε την κοινωνική δραστηριότητα του ανθρώπου του δύο χιλιάδες δεκατέσσερα. Το να είναι κάποιος χριστιανός δεν είναι μια ατομική υπόθεση. Κανείς δεν μπόρεσε και δεν μπορεί να είναι Χριστιανός από μόνος του σαν άτομο, ή από μια πειθαρχημένη ζωή, ή αποχτώντας την ταμπέλα του καλού ανθρώπου. Άλλο καλός άνθρωπος και άλλο Χριστιανός. Μεταξύ αυτών των δύο, χάσμα μέγα. Προϋπόθεση για να είναι κάποιος Χριστιανός είναι η ενσωμάτωση και συμμετοχή στην κοινότητα. Όταν όμως η κοινότητα δεν λειτουργεί, που θα αναζητήσει σώμα να ενωθεί;

Όταν ο Χριστιανός δεν βρίσκει κοινότητα να ενσωματωθεί βιώνει την ερημιά της ψυχής. Μέσα στην ορθόδοξη κοινότητα υπάρχει αποκλειστικά και μόνο η ιδιότητα του εν Χριστό αδελφού. Καμιά άλλη ιδιότητα δεν χωράει στην κοινότητα αυτή.

Το μεγαλείο, ο πόνος και η χαρά του κάθε Χριστιανού είναι η ασύγκριτη προσφορά στην κοινότητα. Η Ορθόδοξη Εκκλησία σε όλη της τη δομή είναι τέλεια. H τελειότητα αυτή ξεπερνά τον άνθρωπο. Πάρα πολλοί που θέλουν να αναφερθούν σε κακώς πεπραγμένα Ιερωμένων, ακόμα και Χριστιανοί, δεν μπορούν να πουν ο τάδε επίσκοπος ή ο δείνα αρχιμανδρίτης ή Ιερέας. Λένε η Εκκλησία διότι φοβούνται τις νομικές συνέπειες. Γνωρίζοντας η Ιεραρχία ότι για όποιο έκτροπο η Εκκλησία δεν τους καλύπτει, φρόντισαν να περιφρουρηθούν με Νόμους της πολιτείας. Η Ιεραρχία κάθε τοπικής Εκκλησίας δεν είναι η Εκκλησία. Είναι όργανο της Εκκλησίας με διατεταγμένη αποστολή να υπηρετεί τις όποιες ανάγκες και δυσκολίες του λαού του Θεού. Αυτή η Ιεραρχία που έχουμε για ότι στραβό και ανάποδο διαπράττει, δεν φταίει ποτέ, πάντα φταίει η Εκκλησία. Επιβεβαιώνοντας έτσι τις απόψεις του Σεβασμιότατου Χατζηνικολάου περί λάθος Θεό. Ένας λάθος Θεός μόνο λάθος Εκκλησία θα μπορούσε να φτιάξει.

Νιώθω συγκλονισμένος από τις αντίρροπες δυνάμεις που ορθώνονται μέσα μου από την πραγματικότητα που βιώνει στην εποχή μας το πιστό πλήρωμα της Ορθόδοξης Εκκλησίας και τον πόνο που γεννά στις καρδιές των πιστών η αμαρτωλή σκοπιμότητα που φέρνει το διχασμό, η απροσμέτρητη πνευματική πτώση σε όλα τα επίπεδα του πληρώματος, η διαίρεση, η υλική εκμετάλλευση στο θρησκευτικό συναίσθημα των πιστών και η απερίσκεπτη υπακοή των διακόνων της Ορθόδοξης Εκκλησίας στις κοσμικές και πολιτικές σκοπιμότητες που γεμίζουν οδύνη και θλίψη τις καρδιές των πιστών.

10

Το τότε και το σήμερα, το εδώ και τώρα, δεν είναι πλήρωμα της ζωής της Εκκλησίας, ούτε η ολοκλήρωση της ιστορίας. Είναι μια φάση της Ιστορίας. Ας φροντίσουμε όλοι αυτή η ιστορική φάση να γραφτεί όσο το δυνατόν με λιγότερα μελανά χρώματα.

Το φρόνημα του σημερινού διοικητικού εκκλησιαστικού οργάνου δεν οριοθετεί το λόγο και το μήνυμα της Ορθόδοξης Εκκλησίας στην κοσμογονική και υλιστική εποχή μας. Τα όρια μεταξύ της Ορθόδοξης Εκκλησίας και του κόσμου γίνονται όλο και περισσότερο δυσδιάκριτα. Ο λόγος της κατεστημένης ορθόδοξης Εκκλησιαστικής ηγεσίας αποκαλύπτει την πνευματική αβιταμίνωση και αναδεικνύει τις περιπλοκές που δημιούργησαν στις ψυχές των ανθρώπων τα ρεύματα του ανθρωποκεντρισμού.

Πρόθεση μου είναι να πω σε αυτούς που προσπαθούν με αξιώσεις να συμμετέχουν στις δωρεές του Αγίου Πνεύματος ότι η Ορθόδοξη Εκκλησία είναι τέλεια σε αλήθεια και δομή και δεν είναι η αιτία για τα σημερινά δεινά. Θέλω να μιλήσω για την ενότητα που δημιουργεί το Άγιο Πνεύμα και για τα σχίσματα που δημιουργούν οι σκοπιμότητες. Ο λόγος μου είναι πολύ φτωχός για να τα περιγράψει σε όλη τους τη διάσταση και πολύ αδύναμος για v' ακουστεί. H Εκκλησία δια των οργάνων της κατηχεί και κηρύττει, αναγγέλλει, διδάσκει και μαρτυρεί. Αυτά είναι τα μέσα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη μεταστροφή του ανθρώπου. Αν όμως η εξαγγελία του Κηρύγματος και η κατήχηση με το λόγο δεν γίνεται διακονία για την ενσωμάτωση και ενότητα, τότε είναι γράμμα κενό.

H ενότητα μέσα στην Εκκλησία είναι μυστηριακή και οργανική, είναι άνοιγμα στο Θεό, μετοχή στο λυτρωτικό Αίμα του Ιησού Χριστού. Όπως λένε οι Πατέρες τα Μυστήρια δεν είναι σημεία αλλά πηγές αναγέννησης και ανήκουν στην βαθύτερη ύπαρξη που συνθέτει την ουσία της Εκκλησίας. Αυτή η μυστηριακή ανακαίνιση της κοινότητας είναι κοινό άνοιγμα και εναρμονισμένη αναφορά στο Θεό. Κάνει τη δοξολογία στο Θεό και Κύριο των πάντων κοινή πίστη, κοινή λατρεία, κοινή δοξολογία, κοινή προσέγγιση των θείων δωρεών, και κοινή αποδοχή των χαρισμάτων του Αγίου Πνεύματος. Η ενότητα είναι η αφετηρία όλων των λειτουργιών στη λατρεία και στα Μυστήρια της Ορθόδοξης Εκκλησίας.

Μέσα στη θεοκεντρική και λειτουργική κοινωνία εξουδετερώνονται οι φυλετικές, κοινωνικές και οικονομικές διαφορές και διακρίσεις. Ενώπιον του Θεού δεν υπάρχουν διαφοροποιήσεις των ανθρώπων, ανεξαρτήτως θέσεως, από τον πρώτο στην τάξη της Ιεραρχίας έως τον τελευταίο νεοφώτιστο, για την Εκκλησία όλοι είμαστε εν Χριστό αδελφοί, τα διακονήματα αλλάζουν χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είμαστε όλοι ίδιοι. Είμαστε ίσοι.

Ο διχασμός και η διάσπαση της κοινότητας φυγαδεύουν την ειρήνη, απομακρύνουν τον άνθρωπο από τον άνθρωπο και μας εμποδίζουν από το δικαίωμα να νοιώσουμε την αδελφική σχέση.

11

Για να αγγίξει κανείς τα κράσπεδα της Θείας Χάρης πρέπει να ξεπεράσει τη διανοητική γνώση. Καλή η διανοητική γνώση ως βάση αλλά για να αποδώσει καρπούς πρέπει να γίνει βίωμα καρδιάς. Ο άνθρωπος πρέπει να προχωρήσει πέρα από τα όρια της προσωπικότητας και τις γνωστικές του ικανότητες για να έρθει η ελευθερία από την αιχμαλωσία των αισθητών και να παραδοθεί στην καθοδήγηση του αποκαλυπτικού λόγου της διδασκαλίας του σαρκωμένου Λόγου του Ιησού Χριστού. Τότε μόνο άνθρωπος ελευθερώνεται και ανυψώνεται και ο Θεός αποκαλύπτει το μυστήριο και προσφέρει τη Χάρη. Τότε ολόκληρη η ψυχή με το σώμα βαδίζει στα ίχνη των δώδεκα μαθητών, ατενίζει όπως εκείνοι την αποκάλυψη και λούζεται στο φως και τη Χάρη του Παρακλήτου.

Για την πραγμάτωση αυτού του μυστηρίου χρειάζεται μια συγκεκριμένη παιδεία, μια παιδεία που δεν διδάσκεται ούτε στα κολέγια, ούτε στις ακαδημαϊκές αίθουσες. Η παιδεία αυτή μεταδίδεται από τον ποιμένα σε ένα συγκεκριμένο οδοιπορικό. Το οδοιπορικό αρχίζει από τη λίμνη της Γαλιλαίας που ο ποιμένας θα μας πάρει από το χέρι θα μας ανεβάσει στο όρος των Μακαρισμών όπου θα ακούσουμε την καρδιά της Καινής Διαθήκης. Θα μας ανεβάσει στο Θαβώρ για να πάρουμε μια αμυδρή ελάχιστη γεύση από τη γλυκύτητα του υπέρλαμπρου θείου φωτός και μετά στο σπίτι του Μυστικού Δείπνου για να γευτούμε την ολοκληρωτική προσφορά του Κυρίου και Θεού μας Ιησού Χριστού.

Αυτό το οδοιπορικό είναι οδοιπορικό βιωματικής παιδείας και διδασκαλίας που οφείλουν να διανύσουν όλοι αυτοί που θέλουν να συναντήσουν τον Κύριο μας και σωτήρα μας Ιησού Χριστό. Σε αυτή την πορεία οδήγησε του Μαθητές του ο Μεγάλος Διδάσκαλος. Κι αυτοί με τη σειρά τους, αυτούς που τους έδωσαν τη διαδοχή τους με την εντολή να οδηγούν σ' αυτό το οδοιπορικό όλους αυτούς που αναζητούν τον Κύριο. Σήμερα πόσοι από εμάς μπορούμε να πούμε ότι έχουμε οδηγό σ' αυτό το οδοιπορικό; Οι διεκδικητές της διαδοχής περί πολλών άλλων τυρβάζουν.

Μετά το Μυστικό Δείπνο ακολούθησε ο Σταυρός με τον οποίο φανερώνεται το ύψος και το πλάτος της Θείας Αγάπης. Μετά ο τάφος από τον οποίο εκπορεύτηκε το φως και βγήκε το πολυπόθητο για την ανθρωπότητα, το μήνυμα της Αναστάσεως. Το Ανώγειο της Πεντηκοστής που πλημμύρισε από την παρουσία του Αγίου Πνεύματος από την παρουσία του Παρακλήτου. Βάζοντας το πρώτο στίγμα για την ίδρυση της Εκκλησίας, κάνοντας οι μαθητές αυτό το οδοιπορικό και περνώντας από αυτούς τους σταθμούς όλο και περισσότερο γνώριζαν τον Κύριο καν Διδάσκαλο, έρχονταν σε κοινωνία με τον σαρκωμένο λόγο. Με τον ίδιο τρόπο δέχεται ο ζηλωτής την αποκάλυψη και πλουτίζει σε γνώση και σε εμπειρία.

Αυτή τη γνώση και αυτή την εμπειρία η Εκκλησία έχει αποστολή μέσω των οργάνων της να την μεταβιβάσει στο ανθρώπινο γένος. Τα όργανα της Εκκλησίας είναι σε διατεταγμένη αποστολή. Κι αυτή η αποστολή τούς επιβάλλει να μεταβιβάσουν αυτή τη γνώση και αυτή την εμπειρία στο ανθρώπινο γένος. Οποιαδήποτε άλλη δραστηριότητα τούς θέτει εκτός αποστολής. Το καθήκον και το χρέος του καθενός που αποδέχεται την αποστολική διαδοχή είναι η διδαχή της Θείας Αλήθειας. Τα υπόλοιπα είναι δουλειά των λαϊκών. Οι Ιερωμένοι είναι η εγγύηση της χριστής διαχείρισης. Ο Ιερωμένος που δεν εξαντλεί όλες του τις δυνάμεις στην καθημερινότητα του, στο να μεταλαμπαδεύσει τις πανανθρώπινες αιώνιες αξίες είναι σαν v' αρνείται τη λυτρωτική θυσία του Ιησού Χριστού.

’’Σίμων αγαπάς με; Βόσκε τα αρνία μου

Σίμων αγαπάς με; Ποίμενε τα πρόβατα μου

Σίμων αγαπάς με; Βόσκε τα πρόβατα μου.’’

(Ιωάννου 21-15-17).

12

Ολόκληρη η τρισυπόστατη Αγία Τριάδα αποκαλύπτεται καθώς η Εκκλησία βρίσκεται σε στάση λατρείας χωρίς χορτασμό από το μυστήριο της ενανθρώπισης. Το σύνολο της Εκκλησίας μεταμορφώνεται σε ένα πνευματικό σχολείο. Μέσα σ' αυτό το μεγάλο σχολείο, ο Λόγος και το Έργο του Θεού δεν διδάσκεται με τρόπο μηχανικό αλλά δημιουργεί τις προϋποθέσεις εκείνες που παρέχουν τη δυνατότητα της αποκάλυψης. Η γνωριμία με τα θεία κείμενα δεν ακολουθεί την καθιερωμένη ανθρώπινη μέθοδο. Σ' αυτή την ιερή και μυστική πράξη της λατρείας, η ανθρώπινη ψυχή ανοίγεται, ξεδιπλώνεται και αφήνεται ελεύθερη στην απεραντοσύνη και το μεγαλείο του Θεού.

Το κλίμα και η νοοτροπία που επικρατεί σήμερα στην τέλεση της θείας λατρείας είναι αδύνατο να βοηθήσουν τον πιστό να βγει έξω από την υλικότητα του. Η ακρόαση του θεϊκού αποκαλυπτικού λόγου και η έρευνα του μυστηρίου για να μεταλαμπαδευτούν, προϋποθέτουν να υπάρχουν αναμμένες ανθρώπινες λαμπάδες, προϋποθέτουν ατμόσφαιρα Θαβώρ, ατμόσφαιρα Μυστικού Δείπνου και ατμόσφαιρα Πεντηκοστής. Ο εισερχόμενος στη θεία λατρεία την Κυριακή προσδοκά την παρουσία του Αγίου Πνεύματος, θέλει ν' ανοιχτεί στην ενέργεια του Παρακλήτου και μέσα από αυτή την ατμόσφαιρα να προσφέρει την αγάπη του στον Νυμφίο Χριστό. Ο προσερχόμενος στη θεία λατρεία προσδοκά στιγμές αποκοπής από το γήινο περίγυρο, αναζητά αποκοπή από την καταδυνάστευση της ύλης και τη λογοκρατία, περιμένει να παραδοθεί στη θεία χάρη ώστε να αισθανθεί άλλον κόσμο, άλλες παρουσίες, άλλη γλώσσα, άλλη εμπειρία.

Σε τέτοια ατμόσφαιρα και με τέτοιο τρόπο πρέπει να διαβάζονται τα κείμενα των γραφών μόνο και να τελείται η θεία λατρεία. Έτσι ανυψώνεται το πλήρωμα προς τη γνώση και τη θεία εμπειρία. Μόνο έτσι αισθάνεται ο πιστός μια ζεστασιά και δεν νιώθει ότι τον λιθοβολούν. Μόνο έτσι γίνεται η συνάντηση αυτού που ζητά ο πιστός με το γεμάτο αγάπη δώρημα του Θεού. Διδαχή και φωτισμός, μάθηση και αποκάλυψη.

Η λαχτάρα του ανθρώπου για το θεό και η κατάφαση του θεού στον άνθρωπο. Ένα ήρεμο και αδιατάραχτο φως στα σκοτεινά βάθη της ψυχής του κάθε ανθρώπου. Οι διάδοχοι των Αποστόλων οφείλουν και έχουν χρέος και καθήκον να διατηρούν ορατή τη νεφέλη που καθοδηγεί το λαό του Θεού στη γη της επαγγελίας. Όπως καθοδηγήθηκε o λαός του Θεού από τη σκλαβιά και την έρημο στην ασφάλεια που παρείχε η γη των πατέρων τους. Αυτή η νεφέλη για να παραμένει αναμμένη χρειάζεται ένα ειδικό έλαιο. Κι αυτό το έλαιο δεν είναι τίποτε άλλο παρά η άνευ όρων κατάθεση της ψυχής των ποιμένων στα πληγωμένα πόδια του Ιησού Χριστού. Είναι οι μόνοι που έχουν αυτή την αρμοδιότητα και αυτό το καθήκον να αγρυπνούν να παραμένει αυτή η νεφέλη αναμμένη.

Σήμερα η νεφέλη αυτή είναι αναμμένη, οδηγείται ο λαός του Θεού στη γη της επαγγελίας. Βασικό κριτήριο της Εκκλησίας για να τοποθετηθεί κάποιος στο υπέρτατο αξίωμα του επισκόπου και ποιμένα είναι να έχει περάσει και να έχει πετύχει την κάθαρση για τον εαυτό του και να έχει ολοκληρώσει την εσωτερική του αναγέννηση.

ΤΡΙΤΗ ΣΕΛΙΔΑ

13

Σήμερα αυτά τα κριτήρια λαμβάνονται υπόψη; Θεωρώ υποχρέωση μου να κάνω μια πολύ σύντομη αναφορά στην κατηγορία των ανθρώπων που η Εκκλησία τους τίμησε και εξακολουθεί να τους τιμά με τον τίτλο του πατέρα, τα μεγάλα εκείνα πνευματικά αναστήματα που όλοι μας αντικρίζουμε με αγάπη, σεβασμό και εμπιστοσύνη και τους αποδεχόμαστε ανεπιφύλαχτα. Μελετώντας κάποιος τα κείμενα τους μαγνητίζεται από την καθαρότητα της σκέψης τους από το βύθισμα τους στο λόγο του Θεού, την επιμέλεια στην προσωπική τους ζωή, στο να μην παρεκκλίνουν από το θείο θέλημα και να είναι αναμμένες λαμπάδες προς μίμηση παραδειγματισμού και όχι προς αποφυγή. Στέκοντας κάποιος πάνω στα συγγράμματα τους αντιλαμβάνεται και αισθάνεται λόγο καρδιάς. Αισθάνεται μια εσωτερική ζεστασιά που οι σημερινοί ποιμένες αυτό δεν μπορούν να το μεταδώσουν ούτε σε μια προσωπική συνάντηση. Βάδιζαν μπροστά κρατώντας ψηλά τη σημαία της Εκκλησίας με το βλέμμα προσηλωμένο στο Θεό και την καρδιά τους δοσμένη στο ποιμαντικό τους καθήκον.

Ο Άγιος Πολύκαρπος Σμύρνης σε ένα κείμενο του γράφει: «Ο καθένας από τους ποιμένες της Εκκλησίας πορεύεται προσφέροντας στο Θεό ολόκληρο τον εαυτό του αδιάλειπτη θυσία και με τη ζωή του και το λόγο του να δείχνει το σωτήριο δρόμο στο λαό του Θεού». Οι πατέρες αγνοώντας τις όποιες κακουχίες και στερήσεις μοχθούν και πονούν για την αναγέννηση του ποιμνίου τους. Ο Απόστολος Παύλος υπογραμμίζει ότι από τον ποιμένα στον πατέρα υπάρχει μια απόσταση που πρέπει να διανύσει αυτός που επιθυμεί να κατακτήσει τον τίτλο του πατέρα του ποιμνίου του. Ο τίτλος «πατέρας» δεν είναι απλή ετικέτα, είναι κόπος, πόνος, μόχθος και στέρηση. Για τον κάθε Χριστιανό, πνευματικός πατέρας δεν είναι ο αυτοτιτλοφορούμενος πάτερ. Πνευματικός πατέρας είναι αυτός που έδωσε μέρος από τη ζωή του για τα του διδάξει το λόγο και το έργο του Θεού. Είναι αυτός που όλες τις δύσκολες στιγμές είναι δίπλα του και τον βοηθάει στη θεοκρατική αντιμετώπιση του όποιου προβληματισμού.

Ο τίτλος «πάτερ» στην Εκκλησία έχει Εκκλησιαστική προέλευση και τεράστια πνευματική διάσταση, δεν έχει σχέση με τη βιολογική πατρότητα. Τον τίτλο «πάτερ» δεν τον έπαιρνε ποτέ κανένας μόνος του. Η αναγνώριση των επισκόπων και όλων των ιερωμένων για την Εκκλησία δεν ήταν ποτέ θέμα πρωτοκόλλου. Η πατρότητα μεταξύ επισκόπου και εφημέριου με το ποίμνιο τους αναπτύσσεται μέσα από διαπροσωπική σχέση. Ο τίτλος «πάτερ» δεν ερμηνεύει μόνο το σεβασμό και την αγάπη του πληρώματος στο πρόσωπο του επισκόπου που διδάσκει και προΐσταται στη λατρεία και την θεία ευχαριστία, αλλά και στο επίπεδο σεβασμού και αγάπης από την πλευρά του επισκόπου προς το πλήρωμα, όχι όμως με κορώνες και λόγο μελό αλλά με έργο, και την παρουσία του και τη συμμετοχή του στη ζωή τους και τα προβλήματα τους, όλων μαζί και του καθ' ενός χωριστά. Η σχέση για να είναι γόνιμη πρέπει να λειτουργεί αμφίδρομα. Το σώμα της Εκκλησιαστικής κοινότητας δίνοντας τον τίτλο «πάτερ» στον επίσκοπο ή στον εφημέριο υπογραμμίζει με ιδιαίτερη έμφαση ότι απολαμβάνει την αμέριστη αγάπη και προσωπική τους φροντίδα με την παρουσία τους και τη συμμετοχή τους στη ζωή τους.

Επίσης αποδίδοντας η κοινότητα τον τίτλο «πάτερ» στον επίσκοπο αποτελεί αναγνώριση ότι ο επίσκοπος είναι πιστό αντίγραφο των Αγίων Αποστόλων και ότι εχρίσθη στο ύψιστο αξίωμα του επισκόπου με την κρίση και απόφαση της χαρισματικής πράξης των Αγίων Αποστόλων. Η άμεση αυτή εξάρτηση του επισκόπου από τη διδασκαλία και την προσωπικότητα των Αγίων Αποστόλων εξασφαλίζει για τους πιστούς τη γνησιότητα της διδασκαλίας του και ότι μεταδίδει τα βιώματα των Αγίων Αποστόλων στο σώμα της Εκκλησίας και όχι τα προσωπικά του πιστεύω. Βασική φροντίδα των ποιμένων είναι να απομακρύνουν το ποίμνιο τους από το κοσμικό πνεύμα και να το εντάξουν στο πνεύμα και στο φρόνημα του Κυρίου και Θεού Ιησού Χριστού. Στο πρόσωπο του επισκόπου ο λαός του Θεού αποζητά τον πατέρα.

14

Η σχέση στην κοινότητα δεν είναι μόνο ο ένας να μιλάει και οι άλλοι να ακούνε. Η σχέση στην κοινότητα είναι συμμετοχή σε όλα. Οι σχέσεις στην κοινότητα είναι συμμετοχή όλων σε όλα. Οι σχέσεις στην κοινότητα περιλαμβάνουν όλα τα επίπεδα και όλες τις φάσεις και δραστηριότητες της ζωής. Οι σχέσεις στην κοινότητα είναι κάτι παραπάνω απ' ότι οι σχέσεις στην οικογένεια. Όσοι κινήθηκαν στη συμβατικότητα, έπεσαν στη σκιά. Όσοι δέθηκαν στην αποστολική διαδοχή και στην πατερική παράδοση αναγνωρίζονται για πατέρες ποιμένες και αδελφοί. Έως τον 5ο αιώνα μ.χ. ο τίτλος «πάτερ» αποδίδονταν μόνο σε επισκόπους. Αργότερα απλώθηκε στους ασκητές και στους προεστούς.

Σήμερα τον τίτλο «πάτερ» τον διεκδικούν οι πάντες πριν ακόμη φορέσουν το ράσο. Τότε ο τίτλος αποδίδονταν ενώ σήμερα διεκδικείται απαιτητικά και οι πιστοί αναγκάζονται να τηρούν το πρωτόκολλο. Δεν ξέρω κατά πόσο στο παρελθόν τα πρωτόκολλα είχαν ανταπόκριση στο περιεχόμενο. Σήμερα όμως υπάρχουν πολλές επιφυλάξεις γι’ αυτό. Η αναζήτηση και η προσκόλληση των πιστών σήμερα στα πρόσωπα των πρώην πατέρων δεν είναι αυθαίρετη. Δεν είναι συναισθηματική ακροβασία ή αποτέλεσμα προσωπικών επιλογών. Η αναζήτηση στους πρώην πατέρες για τους πιστούς επιβάλλεται. Κι αυτό το επιβάλλει η διαφορά που υπάρχει μεταξύ του τότε, του χθες και του παρόντος που ζούμε.

O λαός του Θεού με δίψα ψυχής αναζητάει τους αυθεντικούς κρίκους για να συνδεθεί με την πρώτη Εκκλησία και με τα πρώτα πνευματικά βιώματα των Αγίων. Διψούν για μάθηση και αλήθεια, ζητούν λόγο αλήθειας και όχι παραμύθια για μικρά παιδιά, ζητούν στερεά τροφή και όχι γάλα. Επί σειρά ετών ακούμε την ίδια κασέτα. Αλλάχτε κάτι, οι άνθρωποι έχουν κουραστεί. Η αμφισβήτηση στη σημερινή ιεραρχία κάνει όλο και πιο επιτακτική την ανάγκη των πιστών να ανατρέχουν για γνώση στο παρελθόν αφού το παρόν είναι άδειο και το μέλλον προβλέπεται μελανό.

Τίποτα μα τίποτα δεν τους δίνει κίνητρα να κοιτάξουν το μέλλον με εμπιστοσύνη για το πνευματικό τους μέλλον. Οι πιστοί αγαπούν τους πρώην πατέρες και παραδίδονται στη φωτισμένη σκέψη τους στον προφητικό κρυστάλλινο λόγο της καρδιάς τους και της πλούσιας βιωματικής τους εμπειρίας στην ακεραιότητα του χαρακτήρα τους. Εκείνοι οι πατέρες είναι οι πολύφωτοι αστέρες του νοητού στερεώματος, οι μυστικοί πύργοι της άνω Ιερουσαλήμ. Είναι οι διδάσκαλοί μας, τ' αδέρφια μας που ξέρουν την ψυχή και την καρδιά μας. Ακούραστοι εργάτες που φέρνουν μέσα στις καρδιές μας τη χάρη και το φως της Αγίας Τριάδας. Κριτήριο της ζωής τους ήταν η κακοπάθεια, ο μόχθος και ο πόνος για να καλύψουν τις ανάγκες του ποιμνίου τους. Οι πατέρες εκείνοι δίδασκαν το ποίμνιο τους να έχει παρρησία στο θεό και τους ανθρώπους να έχουν αξιοπρέπεια και αγωνιστικό πνεύμα σε αντίθεση με τους σημερινούς ιερωμένους που θέλουν τον λαϊκό Χριστιανό ραγιά, κακομοίρη και καρπαζοεισπράκτορα.

Η Εκκλησία και η θεολογία δεν είναι δύο αυτόνομες περιοχές που μπορούν να ερμηνευτούν χωριστά. Η Εκκλησία είναι ο χώρος της θεολογίας και η θεολογία είναι ο λόγος της Εκκλησίας. H Εκκλησία με τη θεολογία της ομολογεί το μυστήριο που βιώνει και περιγράφει την ενέργεια της τρισυπόστατης θεότητας στην κτίση και στον άνθρωπο. Ο λόγος της Εκκλησιαστικής θεολογίας μαρτυρεί και φανερώνει την πνευματική διάσταση των γεγονότων και του λόγου που δεν μένει στο κατά γράμμα. Η αυτονομημένη θεολογία, δημιούργημα του 20ου αιώνα, είναι θεολογία σκέτης ακαδημαϊκής επιστήμης που ξέρει μόνο να επεξεργάζεται το ιστορικό και το φιλολογικό υλικό της Εκκλησίας αλλά δεν έχει καμία γεύση της φύσης και της ιδιότητας της Εκκλησίας. Αυτή η θεολογία, όχι απλώς παράγει κούφιο λόγο αλλά και καταδυναστεύει και τις ψυχές των ανθρώπων.

15

Η αθεολόγητη Εκκλησία και η ανεκκλησίαστη θεολογία είναι η αρρώστια που κατατρώει τις σάρκες της Εκκλησίας εκ των έσω όπως το σαράκι τρώει το ξύλο. Αυτοί που συνεχίζουν να τροφοδοτούν αυτή την κατάσταση αρκούνται στα «ζήτω» και το χειροκρότημα των οπαδών και μένουν τελείως αδιάφοροι για τη θλίψη και τον πόνο των πιστών για τις πληγές που δημιουργούνται στο σώμα της Εκκλησίας. H διάζευξη αυτή δικαιολογεί την πνευματική φτώχεια στις τάξεις της ορθόδοξης Εκκλησίας και φανερώνει την αυτοπαράδοση της θεολογίας στη λογοκρατία και το θετικισμό.

Ο χαλκευμένος λόγος δεν αλλοτριώνει μόνο τη θεία Αλήθεια και το κύρος της Εκκλησίας αλλά δηλητηριάζει και τις ψυχές των πιστών. Η ιεραρχία της ελληνικής ορθόδοξης Εκκλησίας στερείται τον υπερβατικό και προφητικό λόγο της γνήσιας θεολογίας και έχει προσηλωθεί στο τυπικό και στη φαντασμαγορία του λειτουργικού. Η θεολογία έχει βγει από την ευχαριστιακή ατμόσφαιρα και το σπίτι της Πεντηκοστής έχει χάσει την κοινωνία με το πρόσωπο του Θεού και της μυστικής ζωής της Εκκλησίας. Το τάδε λέγει Κύριος έχει αντικατασταθεί με το εγώ Νομίζω.

Σε ότι αφορά το δόγμα και το λόγο της Εκκλησίας δεν υπάρχει χώρος για προσωπικά νομίζω. Άλλωστε ο προσερχόμενος στην Εκκλησία προσέρχεται για v' ακούσει το λόγο της Εκκλησίας και μόνο. ΟΧΙ τα νομίζω κάποιων, όχι το εθνικοπατριωτικό κήρυγμα και τις πολιτικολογίες. Ήμαρτον έχουμε μπουχτίσει. Ο καθένας είναι ελεύθερος να λέει ότι θέλει αλλά δεν μπορεί να το λέει από το βήμα της Εκκλησίας. Το βήμα της Εκκλησίας είναι αποκλειστικά και μόνο για το λόγο της Εκκλησίας. Έχει χαθεί η αίσθηση του χώρου. Η κατάχρηση της πνευματικής εξουσίας από εκκλησιαστικά όργανα αποτελεί πρόκληση στην νοημοσύνη των ανθρώπων. Αυτό προσβάλλει τη θεία χάρη δείχνει έλλειψη σεβασμού προς το ανθρώπινο πρόσωπο και διάθεση χειραγώγησης. Πρέπει να επανέλθουν οι συνάξεις και το οτιδήποτε, δεν αφορά τη θεία λατρεία να συζητείται στις συνάξεις. Οι πρακτικές αυτές που ακολουθούνται σκοτίζουν ακόμη περισσότερο το μυστήριο της ανθρώπινης ύπαρξης και ανθρώπινης ζωής στη σχέση της με την Εκκλησία.

Ο λαθεμένος και παραπλανητικός λόγος καταδυναστεύει το πνεύμα και το σώμα των ανθρώπων της Εκκλησίας. Δυστυχώς στο πέρασμα του χρόνου αρκετοί χωρίς αληθινή μεταμόρφωση, χωρίς γνήσια μαθητεία, χωρίς δυναμικό και ψυχολογικό άνοιγμα στην Αγία Τριάδα μεταποιήθηκαν σε όργανα διακονίας της Εκκλησίας και αντί να υπηρετούν την Εκκλησία ασκούσαν κοσμική εξουσία και καθιερώθηκαν πρακτικές που δεν υπηρετούν την Εκκλησία.

Μεγάλο αγκάθι που κατασπαράζει τα σπλάχνα της Εκκλησίας και των πιστών είναι η θεσμοποίηση της ιεραρχίας στον κρατικό μηχανισμό. Ο ιερωμένος λόγω της θέσεως του δεν δικαιούται να συμμετέχει ή να παίρνει θέση υπό τύπου προτροπής για οτιδήποτε δεν αφορά την Εκκλησία.

Όλη η κοινωνική ζωή του ιερωμένου είναι ο χώρος της Εκκλησίας. Δεν επιτρέπεται σε ιερωμένους, ανεξαρτήτως βαθμού να μιλούν για θέματα πατριωτικά, εθνικά, οικονομικά, πολιτικά και άλλα από το βήμα της Εκκλησίας και πολύ περισσότερο να παραχωρούν το βήμα της Εκκλησίας σε πολιτικούς και γενικά σε κοσμικούς άρχοντες για να εκφωνούν τον πολιτικό τους λόγο. Σεβαστείτε αυτούς που ακόμα εξακολουθούν και έρχονται στη θεία λατρεία. Αν δεν μπορείτε να τους δώσετε το αναμενόμενο, μην προσβάλλετε τον Θεό.

Οι λαϊκοί έχουν διαφορετικές δυνατότητες κινήσεων. Οι ιερωμένοι έχουν περιορισμούς που δεν έχουν οι λαϊκοί. Ο ιερωμένος της ορθόδοξης Εκκλησίας είναι άπατρις, αμίτορ, απάτορ, αγενεολόγητος. Ανήκει στο Ιερατείο της τάξεως Μελχισεδέκ. Με τον καιρό το κέντρο βάρους από το εσωτερικό άκουσμα και την πνευματική εμπειρία μετατοπίστηκε στον εξωτερικό λόγο. Αυτός ο λόγος φτιάχνει προσωπείο θρησκευτικότητας αλλά δεν μεταμορφώνει το βάθος.

16

Ο νόμος της δικαιοσύνης και της αγάπης του Θεού μεταποιήθηκε σε επίδειξη στείρας από πνεύμα φιλανθρωπίας, προσπάθεια ευσέβειας που αποκαλύπτει το ψυχικό χάος. Ο σφετερισμός αρμοδιοτήτων, το βόλεμα των αυλικών και η ορθολογική οργάνωση μετέτρεψε την διοίκηση της Εκκλησίας σε οικονομικό οργανισμό. Άνοιξε πληγές που μπορεί ο καθένας να ψηλαφίσει στο σώμα της Εκκλησίας. Η ιεραρχία της Ορθόδοξης ελληνικής Εκκλησίας ευθύνεται για την αλλοίωση που έχει υποστεί η εικόνα της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Η ιεραρχία της ορθόδοξης ελληνικής Εκκλησίας ευθύνεται για το χαμηλό επίπεδο του λαού του Θεού. Η ιεραρχία της ορθόδοξης ελληνικής Εκκλησίας ευθύνεται για την ανύπαρκτη Εκκλησιαστική παιδεία του λαού του Θεού. Το ότι η ιεραρχία επιμένει στον εναγκαλισμό της στο άρμα της κρατικής εξουσίας συμβάλλει τα μέγιστα στην αποδόμηση της ορθόδοξης Εκκλησίας. Οι ιεράρχες γνωρίζουν ότι ο εναγκαλισμός τους με τους πολιτικούς ζημιώνει την Εκκλησία. Αυτός ο εναγκαλισμός τυποποίησε το αποστολικό λειτούργημα, παραμέρισε την προσωπική τους ανανέωση και αδιαφόρησαν για την ανανέωση του ποιμνίου τους προς χάρη της σχέσης τους με τους πολιτικούς της γραφειοκρατίας. Πολλές οι πληγές στο πιστό σώμα από την μετατροπή της ιεραρχίας σε κοσμικό οργανισμό. Το χειρότερο απ' όλα είναι η αποδόμηση της θείας λατρείας αφού η θεία λατρεία έχει μετατραπεί σε τελετουργία και πολλές φορές σε κακόγουστη θεατρική παράσταση. H αγάπη, το ύψιστο συστατικό ενότητας, έχει μετατραπεί σε φιλόπτωχο ταμείο. H ορολογία και μόνο της λέξης προσβάλλει την Εκκλησία. H επισκοπική πατρότητα καθώς και η ποιμαντική μέριμνα έχουν μετατραπεί σε διοικητική δικαιοδοσία. H Άγια Πνευματική Σύνοδος σε νομικό σχήμα εξουσίας, η αντικατάσταση των θείων και ιερών κανόνων των Αγίων Αποστόλων και των Οικουμενικών Συνόδων, με νομοθετήματα της πολιτείας κάνουν τις εκκλησιαστικές πράξεις θεσμό και την ιεραρχία σύστημα.

Oι δραστηριότητες όλων αυτών των μηχανισμών περιορίζουν και απομακρύνουν την πρωτοβουλία του Αγίου Πνεύματος. Τα νομοθετήματα της πολιτείας μετατοπίζουν το κέντρο βάρους από την ευχαριστιακή σύναξη σε νομικό πρόσωπο που ενεργεί νομότυπα. H θεολογία και το ήθος γνήσια γνωρίσματα της διαδοχής καi της πίστης στο βίωμα των Αγίων Αποστόλων και των Θείων Πατέρων παραμερίζεται. Ο θείος λόγος δεν μεταδίδεται με νομοθετήματα αλλά με πίστη, αγάπη και αφοσίωση. H νομιμότητα όμως προηγείται από την αναζήτηση της αλήθειας και του πνεύματος και η θεοπρεπέστατη προσπάθεια των ανθρώπων που θέλουν να παραδίδονται στη λυτρωτική χάρη του Θεού πέφτει στο κενό, διότι από την αναγνώριση της Εκκλησίας από την κοσμική εξουσία ξεπροβάλλει η εκοσμικευμένη ιεραρχία. Ο εναγκαλισμός των ιεραρχών με διάφορα κοσμικά κέντρα και την κρατική εξουσία κακοποιεί την εικόνα της Εκκλησίας. Στο πέρασμα του χρόνου το αρχιερατικό αξίωμα αμαυρώθηκε από νοσταλγούς των αρχιερατικών προνομίων. Η αρχιεροσύνη έπαψε να έχει πλήρη συμμετοχή στο Σταυρό του Ιησού Χριστού και από προσφορά αγάπης και αίματος έχει γίνει εκκλησιαστικό αξίωμα κοσμικών τιμών. Κυριάρχησε η σπουδή για το αξίωμα. Όσοι μπλέχτηκαν σε αυτούς τους μηχανισμούς δεν μπόρεσαν να συμμετέχουν στη διακήρυξη της Αναστάσεως του Ιησού Χριστού.

Η ιστορία δίνει πολλές πληροφορίες για ιεράρχες που σφετερίστηκαν την πνευματική εξουσία. Η ιστορία μιλάει για παραγεμίσματα αρχιερατικών θρόνων που δεν μεταμορφώθηκαν καθώς όφειλαν στο μυστήριο της ιεροσύνης αλλά πάτησαν με θράσος τα σκαλοπάτια του ιερού θυσιαστηρίου.

Ο Ιησούς αναγνώρισε το πολιτειακό καθεστώς της πατρίδας του και φροντίζει να συμπεριφέρεται σαν νομοταγής πολίτης. Αλλά δεν σύναψε συμφωνίες και δεν μετείχε ποτέ σε συμπόσια και κοσμικές εκδηλώσεις. Ο Ιησούς καθώς και οι Άγιοι Απόστολοι έμειναν μακριά από αυλές σε αντίθεση με τους σημερινούς θρησκευτικούς ηγέτες που φροντίζουν να έχουν δικές τους αυλές. Ο Ιησούς δεν ασχολήθηκε ποτέ για την κοινωνική αποκατάσταση και για άλλης φύσεως κοσμικά προβλήματα. Δεν έδειξε ποτέ τη διάθεση να αποκαταστήσει τις όποιες ελλείψεις και αδικίες διέπραττε το κράτος. Εργάσθηκε και δίδαξε για την ηθική και πνευματική αποκατάσταση του ανθρώπου.

17

Όσοι βλέπουν τον χριστιανισμό σαν παράγοντα κοινωνικής, πολιτιστικής ή φιλανθρωπικής δραστηριότητας δεν ξέρουν τι είναι ορθόδοξη Εκκλησία. Η ορθόδοξη Εκκλησία δεν έχει ταμπέλες. H ορθόδοξη Εκκλησία είναι τα πάντα μέσα στο δικό της χώρο και σε όσους επιθυμούν να εισέλθουν σε αυτό το χώρο, το μόνο που οφείλουν να τη σεβαστούν και να ενταχθούν στο δικό της πρόγραμμα και στις δικές της αρχές.

H Ιερά Συνοδός έχει καθήκον και οφείλει να επαγρυπνεί για την εφαρμογή του προγράμματος της Εκκλησίας στο πλήρωμα. H ιεραρχία δεν μπορεί να υποκαθιστά το κράτος προς χάριν των πολιτικών ή εθνικοπατριωτικών ιδεολογιών. Δεν είναι εύκολο να καθορίσει κάποιος σε συγκεκριμένα πρόσωπα και χώρο την ευθύνη που οδηγηθήκαμε στη σημερινή κοινωνικοποίηση του σώματος της Εκκλησίας και ειδικά την εκκοσμίκευση της ιεραρχίας. Η ευθύνη αυτή δεν βαρύνει ολοκληρωτικά την ιεραρχία, μέρος ευθύνης βαρύνει και το λαϊκό σώμα στο όνομα της υπακοής και του σεβασμού στην ιεροσύνη ή και προφάσεις εν αμαρτίαις. Αντιμετώπισε τον κλήρο σύμφωνα με αυτό που θα έπρεπε να του προσφέρει και όχι με αυτό που προσφέρει. Η παραμέληση των πνευματικών καθηκόντων και η χαλάρωση των ηθών ήταν και είναι κάτι που βολεύει λαϊκούς και ιερωμένους. Αν το κοπάδι σκορπίσει και απομακρυνθεί από το μαντρί σίγουρα ο τσοπάνης δεν κάνει καλά τη δουλειά του. Τόσο η Εκκλησία όσο και οι παραδοσιακά πιστοί δεν είναι και δεν θέλουν να είναι απέναντι από την ιεραρχία και τον κλήρο γενικά. Την κληρικοκρατία, την καταδικάζουν. Το κοσμικό φρόνημα ενεργεί ανασταλτικά στο εκκλησιαστικό σώμα, το αποδυναμώνει πνευματικά. H εμπλοκή της ιεραρχίας στο άρμα της κρατικής εξουσίας της δημιουργεί δεσμεύσεις. Οι δεσμεύσεις αυτές δίνουν χώρο στον εκ δεξιό πειρασμό να αλωνίζει ενώ προσπαθούν να δείξουν ότι ελέγχουν κάποια εγκλήματα, φορτώνονται και οι ίδιοι με την ευθύνη κάποιων εγκλημάτων. Το πιο τραγικό είναι πως αυτή την ευθύνη την χρεώνουν στην Εκκλησία. Το γνωστό «όχι εγώ, ο άλλος». Ο Αδάμ είπε στο Θεό: «Όχι εγώ, η γυναίκα που μου έδωσες». Και η ιεραρχία σήμερα το επαναλαμβάνει σε όλο του το μεγαλείο. Όχι εμείς, η Εκκλησία δεν τα έκαμε καλά. Φανερό είναι πλέον ότι αποδέχονται τις απόψεις του Σεβασμιότατου Χατζηνικολάου περί λάθος Θεού. Μέσα απ' όλ' αυτά προβάλλει μια θεοποιημένη τεχνοκρατία και αθεΐα.

ΤΕΤΑΡΤΗ ΣΕΛΙΔΑ

Ο Ιησούς ποτέ δεν εκφράσθηκε εναντίον κανενός. Ήταν πάντα μειλίχιος και γλυκός στο λόγο του. Σε δύο περιπτώσεις ο Ιησούς αγρίεψε και κατακεραύνωσε πρόσωπα. Στην περίπτωση του εμπορίου που διεξάγονταν στον Ναό (αυτό φροντίζουν να το ξεχνούν κάποιοι επιμελώς) και στην περίπτωση των Φαρισαίων για τους οποίους είπε τα τρομερά «ουαι».

Ο Ιησούς στο πρόσωπο των Φαρισαίων συναντούσε όλα τα μειονεκτήματα του νοσηρού θρησκευτικού ανθρώπου και τον κτύπησε με πρωτοφανή δριμύτητα διότι ο Ιησούς ότι δεν μπορεί να δεχτεί περισσότερο απ' οτιδήποτε άλλο είναι η κακομεταχείριση και η παρερμηνεία του Θείου Λόγου αφού αυτό δηλητηριάζει τη θρησκευτική ζωή του ανθρώπου. Η διαστρέβλωση και η παραποίηση του Θείου Λόγου είτε από έλλειψη γνώσης είτε από σκοπιμότητα είναι το σβήσιμο του φωτός, είναι η μωρία και η βρωμιά του άλατος, είναι πνευματική τύφλωση.

18

Ο Ιησούς ήταν επιεικής στους ανθρώπους που είχαν κινηθεί από την αδυναμία της σάρκας. Ήταν όμως αδυσώπητος στους διαφθορείς της θρησκείας. Τα άλλα αμαρτήματα γίνονται από αδυναμία. Ο φαρισαϊσμός είναι ψυχρή και ιδιοτελής σκοπιμότητα, συνειδητή διαστροφή και διαφθορά της αλήθειας. Ευσέβεια προς το θεαθήναι. Γι αυτό και δέχτηκε τα καταιγιστικά πυρά των αλλεπάλληλων (ουαί).

Παρ' όλο αυτό το σφυροκόπημα ο φαρισαϊσμός επέζησε, ζει και βασιλεύει στις χριστιανικές κοινότητες σε όλα τα κλιμάκια. Ο φαρισαίος είναι ο πιο ανθεκτικός απ' όλους τους αιρετικούς. Καταφέρνει πάντα να είναι μέσα στα πράγματα και να ασκεί εξουσία. Φαρισαίοι είναι εκείνοι που αλλάζουν το Λόγο του Θεού και της Εκκλησίας.

Εάν υπάρχει ένας εχθρός της ορθόδοξης Εκκλησίας που πρέπει να συντριβεί άμεσα αυτός είναι ο Φαρισαίος. Όσα αναφέρω εδώ σχετικά με τη δομή της Εκκλησίας είναι ελάχιστα για την πλήρη περιγραφή. Πιστεύω ότι είναι αρκετά για να έχει κάποιος μια εικόνα του χτες και του σήμερα. Το σήμερα έχει δύο επίπεδα: το πνευματικό και το διαχειριστικό.

Το βασικό στοιχείο για την ύπαρξη του Χριστιανού είναι η Θεία Λειτουργία. Στις πόλεις η κατάσταση βρίσκεται σε μια σχετική ισορροπία, στα χωριά η κατάσταση είναι τρομερή. Έχει εκπέσει πολύ πιο χαμηλά από εκείνο που θα έπρεπε να είναι. Ο κάθε παπάς λειτουργεί όπως αυτός θέλει χωρίς να απολογείται σε κανέναν και χωρίς να ελέγχεται από κανέναν. Τα πάντα στην πλήρη αυτονομία του παπά. Τα περισσότερα απαράδεκτα που τελούνται, οφείλονται στην άγνοια. Είναι αρκετοί αυτοί που δεν ξέρουν τι κάνουν και γιατί το κάνουν. Αρκετούς από αυτούς τους πήραν από το καφενείο και χωρίς να έχουν καμία Εκκλησιαστική παιδεία και εν μια νυχτί, τους έκαναν παπάδες. Μέσα σε μια νύχτα έμαθαν να τελούν τη Θεία Λειτουργία, στις πόλεις κατά πλειοψηφία παπάδες Α' Κατηγορίας και ίσως και κάποιοι Β' Κατηγορίας, ενώ στα χωριά κατά πλειοψηφία παπάδες Δ' Κατηγορίας και κάπου-κάπου και Γ' Κατηγορίας. Στις πόλεις δύο πολυπληθείς χοροί, δεξιοί και αριστεροί Ψάλτες με πλήρη κατάρτιση της Εκκλησιαστικής μουσικής. Στα χωριά, ένας τελάλης. Η ρατσιστική και απαξιωτική αντιμετώπιση προς τους αμόρφωτους χωριάτες δεν έχει προηγούμενο. Στα απομακρυσμένα και μεθοριακά χωριά η κατάσταση εγκατάλειψης δεν μπορεί να περιγραφεί. Ο δημιουργός της Εκκλησίας δεν καταράστηκε ποτέ το σκοτάδι. Οι Άγιοι Απόστολοι και οι Θείοι Πατέρες φρόντιζαν να ανάβουν ένα σπίρτο στο σκοτάδι.

Αν τολμήσει κάποιος να μιλήσει, να ζητήσει, να βοηθήσει να διορθωθούν κάποια πράγματα, θα λάβει την πάγια συνηθισμένη αντιμετώπιση. «Ποιος είσαι εσύ; Εσύ θα μου πεις, εμένα; Ξέρεις ποιος είμαι εγώ; Ξέρεις τί είμαι εγώ;» Σε αυτό το κλίμα καλλιεργείται η εν Χριστώ αδελφοσύνη και ενότητα, και προπαντός η πατρική σχέση. Οι ψάλτες στα χωριά δεν έχουν καμία σχέση με την Εκκλησιαστική μουσική. Οποιοσδήποτε τραγουδάει στα πανηγύρια καλείται για να εκτελεί χρέη ψάλτη. Είναι πολλές οι φορές που δεν αντέχεις v' ακούς. Η κακοποίηση του λόγου από παπάδες και ψάλτες δεν έχει προηγούμενο. Η ατμόσφαιρα που δημιουργείται κάποιες φορές είναι χειρότερη και από αυτή του καφενείου. Αυτή η κατάσταση δεν απασχολεί κανέναν. Για τους ιθύνοντες όλα βαίνουν καλώς. Η αδιαφορία των ιθυνόντων δεν προσβάλει τους αμόρφωτους χωριάτες αλλά τον ίδιο τον Θεό.

H Εκκλησιαστική μουσική έχει οχτώ διαφορετικούς ήχους. Το άκουσμα του κάθε ήχου ενεργοποιεί το ανάλογο συναίσθημα σύμφωνα με αυτά που λέγονται. Στο κράμα του ήχου, η έμμετρος φωνητική του έκφραση περιέχει στοιχεία αγάπης, θρήνου, ύμνου, ευχαριστίας, λατρείας, αφοσίωσης, δοξασίας. Με όλ' αυτά το πνεύμα προσηλώνεται στο ανώτερο. Ο ήχος που έχει η λαϊκή μουσική ξυπνά αισθήματα ανθρωπίνων παθών κι όχι θείων. Αυτό που συντελεί περισσότερο στη δημιουργία αισθημάτων είναι ο ήχος και όχι τα λεγόμενα. Τα γνωρίζετε όλ' αυτά αλλά αδιαφορείτε. Γιατί;

Άλλο αινείται τον Κύριο εν κυμβάλοις, ήχοις και αλλαλαγμοίς που λέει ο ψαλμωδός. Και άλλο η θεία λατρεία. Στη θεία λατρεία απαιτείται αρμονία, τάξη και κάλλος.

Κάτι το πολύ σημαντικό επίσης στη θεία λατρεία, το οποίο έχει δογματική σημασία, είναι η μετάδοση της Θείας Κοινωνίας. Στο Μυστικό Δείπνο, ο Ιησούς Χριστός, προσφέροντας το Σώμα του και το Αίμα του στους μαθητές του στον καθένα χωριστά, είπε: « Τούτο εστί το Σώμα μου, τούτο εστί το Αίμα μου». Ολόκληρο το Σώμα του και ολόκληρο το Αίμα του. Όχι μέρος του Σώματος του ή μέρος του Αίματος του.

19

Θυμάμαι πολύ καλά ότι ο Ιερέας που πρόσφερε τη Θεία Κοινωνία, έλεγε: «Μεταλαμβάνει ο τάδε το Σώμα και το Αίμα του Κυρίου και Θεού ημών, εις άφεσιν αμαρτιών και ζωή αιωνία». Αυτά ήταν τα λόγια του Ιερέα τη δεκαετία του '50 και του '60 του προηγούμενου αιώνα.

Σήμερα οι Ιερείς που προσφέρουν τη Θεία Κοινωνία λένε ότι θέλουν. Επικρατεί ένα αλαλούμ. Κάποιοι λένε εις ζωή αιώνια, άλλοι λένε εις άφεση αμαρτιών, άλλοι μιλάνε για Σώμα και Αίμα μονολεκτικά, μέρος του Σώματος και μέρος του Αίματος. Η θέση της Εκκλησίας είναι κατηγορηματική και δηλώνει ότι: «Ο μεταλαμβάνων λαμβάνει ολόκληρο το Σώμα και ολόκληρο το Αίμα του Κυρίου».

Για τον πιστό η στιγμή που προσέρχεται στο θείο ποτήριο είναι η ύψιστη στιγμή, είναι η προσωπική του συνάντηση με τον Αναστάντα Ιησού Χριστό. Γιατί αυτή την ύψιστη στιγμή κάποιοι την απαξιώνουν; Από πού αντλούν αυτό το δικαίωμα; Αυτοί που σταύρωσαν τον Κύριο δεν τόλμησαν ούτε τον χιτώνα του να τεμαχίσουν. Αυτοί πώς τολμούν και τον τεμαχίζουν; Για τους οπαδούς αυτό περνάει απαρατήρητο. Για τους συνειδητά πιστούς όμως είναι κάτι πολύ βασικό. Έχω στην κατοχή μου ένα λατρευτικό εγχειρίδιο, γραμμένο από τον Πρεσβύτερο κ. Γεώργιο Σ. Κουγιουμτζόγλου, εκδόσεις «ΣΥΝΑΞΑΡΗ», Οκτώβριος 1998, σελ. 117. Σε αυτό ο Πρεσβύτερος γράφει: «Έτσι πραγματοποιείται σε κάθε Θεία Κοινωνία η προσωπική συνάντηση του ανθρώπου με το Θεό και ο Χριστός προσφέρεται ολόκληρος στον καθένα χωριστά και προσωπικά. Γι αυτό ο Λειτουργός καλεί τον καθένα με το βαπτιστικό του όνομα και λέει: «Μεταλαμβάνει ο Δούλος του Θεού (τάδε) το Σώμα και το Αίμα του Κυρίου και Θεού και Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού, εις άφεση αμαρτιών και εις ζωή αιώνιο.».

Έχω επίσης στην κατοχή μου ένα σύγγραμμα με τίτλο: «Στοχασμός στη Θεία Λειτουργία», γραμμένο το 1850 από τον λαϊκό Ουκρανό συγγραφέα N. Β. ΓΚΟΓΚΟΛ. Μεταφράστηκε και εκδόθηκε στα ελληνικά από την Ιερά Μονή Παρακλήτου το 2001. Το εν λόγω σύγγραμμα, στη σελ. 132 αναφέρει ότι ο Ιερέας υψώνοντας τη λαβίδα για τη μετάδοση της Θείας Κοινωνίας λέει: «Μεταλαμβάνει ο Δούλος του Θεού (τάδε) το τίμιον και πανάγιον Σώμα και Αίμα του Κυρίου και Θεού και Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού, εις άφεση αμαρτιών και εις ζωή αιώνιο.».

Υπάρχει επίσης και ένα άλλο έντυπο: «Οι Τέσσερις Θείες Λειτουργίες», μετάφραση του Γεωργίου Μαυρομάτη από το αρχαίο κείμενο, εκδόσεις ΤΕΡΤΙΟΣ, 1η έκδοση 1998. Στη Θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου γράφει: Ο ιερέας μεταδίδει σε αυτούς λέγοντας στον καθένα χωριστά: «Μεταδιδότοι σοι το Σώμα και το Αίμα του Κυρίου και Θεού και Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού, εις άφεση αμαρτιών και εις ζωή αιώνιο. Αμήν.». Στη Θεία Λειτουργία του Ιωάννη του Χρυσόστομου γράφει: «Ο Ιερέας λέει στους πιστούς λέγοντας στον καθένα χωριστά: «Μεταδιδότοι σοι το Σώμα και το Αίμα του Κυρίου και Θεού και Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού, εις άφεση αμαρτιών και εις ζωή αιώνιο. Αμήν.». Ιερατικό Έκδοση Αποστολικής Διακονίας με έγκριση της Ιεράς Συνόδου και πράξη 1269 — 8 Ιουλίου 2002 και με Εγκύκλιο Προς τον Ιερόν Κλήρο 2745. Τόσο στη Θεία Λειτουργία του Ιωάννη του Χρυσόστομου όσο και στη Θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου, αναφέρεται: «Και ο Ιερεύς μεταδίδει εις ένα έκαστο δια της λαβίδος λέγων: Σώμα και Αίμα Χριστού εις άφεση αμαρτιών και εις ζωή αιώνιο.».

Η αλλαγή αυτή μεταβάλλει το δόγμα κι αυτό απαιτεί απόφαση Οικουμενικής Συνόδου. Διαφορετικά μπορεί να θεωρηθεί Σχίσμα. Το Ταμείο Ορθοδοξίας στην έβδομη έκδοση πριν από το 1980, Εκδόσεις Ρηγοπούλου υπό Θεοφίλου του εξ' Ιωαννίνων στη σελ. 34, διατυπώνεται: «Μυστήριον είναι υπέρ το πώς είναι άλλο το φαινόμενον άλλο το κρυπτόμενον "Φάγε το Σώμα του Χριστού, πιέ το Αίμα του αν επιθυμείς την αιώνιον ζωήν”». Και πιο κάτω στην ίδια σελίδα: «Και αν τις αιρετικός θέλει να σε απατήσει αποκρίνω: "Ο ίδιος ο Χριστός αυτό με πρόσταξε, φάγε το Σώμα μου και πιέ το Αίμα μου”». Πουθενά στα παλαιά Κείμενα δεν αναφέρεται «Σώμα και Αίμα». Αναφέρεται στις νεώτερες εκδόσεις της Αποστολικής Διακονίας, ποιοι και γιατί έκαναν αυτή την αλλαγή.

20

Η Λειτουργική του Α. Ι. Φουντούλη γράφει: «Η Θεία Μετάληψη προσφέρεται αμέσως μετά το "Μετά φόβου Θεού προσέλθετε” και δεν μετατίθεται στην απόλυση μετά το "Δι Ευχών” ή στις πλάγιες θύρες των Ιερών, ούτε λέγεται το "Σώσον ο Θεός το λαό σου" για να συνεχιστεί η Θεία Λειτουργία από το δεύτερο Ιερέα ενώ εξακολουθεί η μετάδοση της Θείας Κοινωνίας. Αυτό είναι ασέβεια και απρέπεια προς το μέγα γεγονός της παρουσίας του Χριστού και της Κοινωνίας των πιστών, όσοι κι αν είναι οι κοινωνούντες. Την ύψιστη αυτή στιγμή της Θείας Λατρείας δεν τη βεβηλώνουμε, συνεχίζουμε την ψαλμωδία του Κοινωνικού και αναμένουμε υπομονετικά. Αυτή είναι η ‘’κανονική τάξη’’.

Άλλο βασικό παράδοξο είναι ότι κάποιοι Ιερείς αποκλείουν τη συμμετοχή του λαού από τη θεία λατρεία υπέρ των παρακολουθούντων ακούμε πολλές φορές παραβιάζοντας όλους τους κανόνες και την τάξη της θείας λατρείας. Ο Ιερέας δεν δικαιούται να κάνει τη Θεία Λειτουργία μόνος του γιατί αποκλείει τη συμμετοχή των άλλων παρευρισκομένων. Κάτι τέτοιο για τους πιστούς δεν είναι μια απλή απόρριψη, είναι κάτι το οποίο δεν μπορώ να χαρακτηρίσω: Άλλο το επιτίμιο κάποιου για υστέρηση της Θείας Κοινωνίας και άλλο αποκλεισμός από τη θεία λατρεία άνευ αιτίου. Αλλά για να είμαστε και δίκαιοι, οφείλουμε να πούμε πως δεν έχουν άδικο. Ομολογούν μια πραγματικότητα διότι το αποτελούμενο πλήρωμα απλώς παρευρίσκεται στη θεία λατρεία και πιστεύει ότι η παρουσία του είναι αρκετή. Κανείς δεν τους έχει πει ότι η παρουσία τους χωρίς συμμετοχή στα τελούμενα και λεγόμενα δεν ωφελεί σε τίποτα. Κανείς δεν τους είπε ποτέ πως μπορούν να συμμετέχουν. Οι οχτώ στους δέκα πιστούς δεν ξέρουν γιατί ανάβουν κερί ή γιατί κάνουν το σταυρό τους. Απλώς το θεωρούν καλό. Αν μετά το τέλος της θείας λατρείας ρωτήσει κάποιος δέκα πιστούς ποια ήταν τα αναγνώσματα του Αποστόλου και του Ευαγγελίου, οι επτά θα απαντήσουν ότι δεν ξέρουν. Αν ρωτήσει κάποιος γενικά τι γίνεται και τι λέγεται στη θεία λατρεία, αμφιβάλλω αν βρεθεί έστω και ένας ανάμεσα στους δέκα που να ξέρει v' απαντήσει. Οι υπόλοιποι θα πουν: «Δεν καταλαβαίνω τίποτα».

Επίσης κάτι άλλο που λειτουργεί πολύ αρνητικά είναι ο λόγος που γίνεται πριν από τη Θεία Κοινωνία. Σκοπός αυτού του λόγου είναι να ανεβάσει πνευματικά αυτούς που έχουν προετοιμαστεί για να λάβουν τη Θεία Κοινωνία. Για να γίνει αυτό το ανέβασμα, επιβάλλεται ο ομιλών να ξεφύγει από τον τύπο του γράμματος και να ανέλθει στην πνευματική του διάσταση. Και όχι μόνο αυτό, αλλά και να παρασύρει και το πλήρωμα σε αυτή την πνευματική μέθεξη. Αντί αυτού, έχουμε ένα λόγο τετριμμένο και ανούσιο. Ας δεχτούμε ότι αυτό δεν λειτουργεί ούτε θετικά ούτε αρνητικά. Στη συνέχεια, έχουμε το πολιτικό, κοινωνικό και οικονομικό κήρυγμα. Ο πολιτικός λόγος είναι ότι χειρότερο μπορεί να υπάρξει. Ισοπεδώνει πνευματικά τον πιστό που προσπαθεί να βρεθεί σε μια πνευματική ανάταση για την ύψιστη στιγμή της προσωπικής του συνάντησης με τον Αναστάντα Ιησού Χριστό.

Το 2012 στην Εορτή του Αγίου Πνεύματος πήγα σε κοντινό χωριό για εκκλησιασμό σε ναό όπου τιμάται η Αγία Τριάδα. Στη θεία λατρεία πρωτοστατούσε ένας νεαρός αρχιμανδρίτης ως εκπρόσωπος της Μητρόπολης. Όταν ήρθε η ώρα για τον καθιερωμένο λόγο, μιλούσε για 19 λεπτά για το μνημόνιο και δεν είπε ούτε μια λέξη για τον εορτασμό της ημέρας. Οι άνθρωποι έβγαλαν καντήλες. Δημιούργησε κλίμα διαδήλωσης και όχι κλίμα θείας λατρείας.

Ο προσερχόμενος την Κυριακή στη θεία λατρεία εισέρχεται για να ακούσει το Θείο Λόγο, να ξεφύγει απ' όλ' αυτά που τον βομβαρδίζουν όλες τις υπόλοιπες ημέρες. Έχει την ανάγκη να βρεθεί στον Ναό σαν να είναι ένα καταφύγιο για να ξεφύγει έστω και για λίγο από το χυδαίο πολιτικό κατεστημένο που ρήμαξε τη ζωή μας. Διαπιστώνει ότι και στο Ναό υπάρχει το ίδιο κλίμα. Έλεος! Αυτή η κατάσταση έχει ξεπεράσει κάθε όριο. Δεν αντέχεται. Έλεος!

21

Τα τελευταία χρόνια πολλοί μετανάστες νομίζοντας ότι θα είναι πιο εύκολο γι αυτούς να ενταχθούν στο κοινωνικό σύνολο πλησίασαν την Ορθόδοξη Εκκλησία, μερικοί λέγοντας ότι είναι βαπτισμένοι ενώ δεν ήταν, κάποιοι άλλοι βαπτίστηκαν χωρίς να λάβουν καμία κατήχηση και χωρίς να έχουν αποκοπεί από τις δοξασίες στις οποίες ανήκαν. Άλλοι βάπτισαν τα παιδιά τους χωρίς οι ίδιοι να είναι βαπτισμένοι. Αρκετοί βαπτίστηκαν δύο και τρεις φορές. Κάποιοι άλλοι, κάθε που άλλαζαν τόπο διαμονής, βάπτιζαν τα παιδιά τους χωρίς κανένα έλεγχο. Έτσι αρκετά παιδιά βαπτίστηκαν τρεις και τέσσερις φορές. Όλοι αυτοί, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, πήραν τη θεία κοινωνία άκριτα. Πλησίασα Ιερέα και του είπα ότι συγκεκριμένο άτομο που του έδωσε τη θεία κοινωνία δεν είναι βαπτισμένο. H απάντηση του; -Τι με νοιάζει εμένα; Τα παιδιά σύμφωνα με την Εκκλησία έως την ηλικία των εφτά ετών είναι σε πλήρη πνευματική εξάρτηση με αυτή των γονέων τους. Με εγγύηση των γονέων και τη θεία οικονομία το μικρό παιδί βαπτίζεται για να μπορεί να συμμετέχει στο πρόγραμμα της Εκκλησίας. Αν οι γονείς δεν είναι βαπτισμένοι, το παιδί δεν μπορεί να βαπτιστεί και να λάβει τη θεία κοινωνία. Όσο για το τελετουργικό της βάπτισης, την τελευταία φορά που παρευρέθηκα σε μια, στην κολυμβήθρα δεν υπήρχε περισσότερο από δύο μπουκάλια νερό. Ο Ιερέας σήκωνε με το χέρι το νερό κι έβρεχε το βρέφος από τους ώμους και κάτω. Το κεφαλάκι του μωρού δεν βράχηκε. Σε όλη τη βιβλιογραφία της Εκκλησίας και στο Ταμείο της Ορθοδοξίας αναφέρεται κατηγορηματικά ότι στη βάφτιση, πρέπει να γίνονται τρεις πλήρεις καταδύσεις.

Το πιο θλιβερό που καταδυναστεύει το πνεύμα και την ψυχή του πιστού είναι η περιφορά του δίσκου για συλλογή χρημάτων την ώρα της θείας λατρείας γι αυτό το αίσχος δεν υπάρχουν λόγια για περιγραφή. Ντροπή, ντροπή, ντροπή. Πληρώνουμε με την είσοδο μας στο Ναό, πληρώνουμε όσο είμαστε μέσα στο Ναό, πληρώνουμε βγαίνοντας από το Ναό, χωρίς ποτέ να μάθουμε που πάνε αυτά τα χρήματα. Γνωρίζετε ότι η ανάγκη εξιλέωσης στον άνθρωπο είναι έμφυτη. Κι αυτή του την ανάγκη ο άνθρωπος προσπαθεί να την καλύψει με την προσφορά. Τη στιγμή που ο άνθρωπος προσπαθεί να βρεθεί ενώπιον του Θεού, αυτή την ύψιστη στιγμή, πηγαίνετε και του λέτε να πληρώσει. Εδώ χρειάζεται φραγκέλαιο γι αυτό και για πολλά άλλα που συμβαίνουν μέσα στους Ναούς λόγω ανύπαρκτης Εκκλησιαστικής παιδείας. Η θεία λατρεία έχει μετατραπεί σε σπουδή για το πώς να εισπραχθούν χρήματα.

Ένα άλλο μεγάλο πρόβλημα στο οποίο δεν δίδεται σημασία είναι η σωστή άρθρωση του λόγου. Όταν τρώγονται γράμματα από μια λέξη, αλλάζει ο ορισμός, αν αφαιρέσουμε το «άλφα» από τη λέξη «η αλήθεια» τότε μετατρέπεται σε «η λήθεια», κι αυτό που λέμε, καταγράφεται και μένει. Το ορθοτομούντες στο λόγο της αληθείας γιατί λέγεται;

Σε μια δικαστική αίθουσα αν βάλει κάποιος το πόδι επάνω στο άλλο θα τον βγάλουν έξω. Μέσα στους ορθόδοξους ναούς την ώρα της θείας λατρείας μόνο αργιλέδες δεν ανάβουν. Αυτό θεωρείται πρόοδος, εκσυγχρονισμός, πολιτισμός. Όλ' αυτά, ίσως μικρά και ασήμαντα για μερικούς, αυτά και πολλά άλλα κάνουν ένα σύνολο. Ένα σύνολο αρνητικό, το οποίο υπερτερεί του θετικού. Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος οτιδήποτε έκτροπο συμβαίνει στη θεία λατρεία το χαρακτηρίζει ως καταπρόσωπο βλασφημία προς τον Θεό.

Γεμίζει η ψυχή μου από οργή, αγανάκτηση και θλίψη όταν βλέπω Ιερωμένους να περιφέρονται στα τηλεοπτικά κανάλια και μιλάνε για μια εκσυγχρονισμένη, πολυπολιτισμική, προοδευτική, ορθόδοξη Εκκλησία. Λες και η ορθόδοξη Εκκλησία είναι αποτέλεσμα κοινωνικοοικονομικών συστημάτων.

Με αυτά και με άλλα ίσως κάποιος κακόβουλος αναρωτηθεί μήπως πρόκειται για εντεταλμένα όργανα που προαναγγέλλουν την παγκοσμιοποιημένη θρησκεία. Κι επάνω σε όλες αυτές τις αμφιβολίες και τους προβληματισμούς, έρχεται το κερασάκι στην τούρτα από δύο γραπτά που ανατρέπουν όλο το δόγμα κι έχουν γίνει αποδεκτά από την Ιερά Σύνοδο.

22

Το πρώτο γραπτό είναι το βιβλίο του Αγίου Νικολάου Καβάσιλα «Ερμηνεία της θείας Λειτουργίας», Μετάφραση Αντ. Γ. Γαλίτης, Γενική Επιμέλεια Αντώνης Γ. Γαλίτης, Εκδόσεις «το Περιβόλι της Παναγίας», 2006. Στη σελ. 139 αυτού του βιβλίου αναγράφεται: «Χωρίς αυτά κάθε άνθρωπος, ο μισητός στο Θεό, ο άνθρωπος που δεν έχει τίποτα κοινό με το Θεό». Δεν έχω τη δυνατότητα να κάνω σύγκριση με το πρωτότυπο του Αγίου Καβάσιλα ώστε να πω ποιος λέει ότι ο Θεός μισεί κάποια κατηγορία ανθρώπων. Σε όποιο γραπτό κι αν είναι, είτε στο πρωτότυπο, είτε στη μετάφραση, υπάρχει θέμα. Παρουσιάζεται ένας Θεός που έχει αισθήματα μίσους. Αυτό είναι πρόβλημα τόσο για το παρόν όσο και για το μέλλον διότι θα μείνει γραμμένο. Πόσο μάλλον που είναι γραμμένο από Ιερωμένο.

Το άλλο γραπτό είναι το βιβλίο του Σεβασμιότατου Χατζηνικολάου Επισκόπου Λαυρεωτικής. Ο τίτλος του βιβλίου είναι: «Ελεύθεροι από το γονιδίωμα» και δεν έχει ημερομηνία έκδοσης. Ο συγγραφέας τιτλοφορείται ως Αρχιμανδρίτης. Στη σελ. 133 του βιβλίου αυτού αναγράφεται: «Ως τώρα η επιστήμη έψαχνε v' ανακαλύψει τα έργα του Θεού. Σήμερα η επιστήμη είναι τεχνολογική. Λέγεται βιοτεχνολογία, γενετική, μηχανική και προσπαθεί να κάνει ή και να διορθώσει αυτά που δεν έχει κάνει ο Θεός.» Τη θέση αυτή του Αρχιμανδρίτη, την αποδέχτηκε η Ιερά Σύνοδος και προήγαγε τον Αρχιμανδρίτη σε Επίσκοπο. Εδώ ανατρέπεται όλο το δόγμα από το οικοδόμημα της πίστης. Είναι ολοφάνερο ότι μιλά για ένα λάθος Θεό. Διαψεύδεται τα όλα λίαν καλώς εποίησε.

Ο Σεβασμιότατος Χατζηνικολάου στο βιβλίο του «Αλλήλων Μέλη» που το εξέδωσε ως Επίσκοπος το 2005 γράφει αρκετά παράδοξα τα οποία δημιουργούν πολλούς προβληματισμούς. Στη σελ. 76 γράφει: «Δεδομένου ότι η ψυχή δεν φαίνεται, o ορισμός του θανάτου ως χωρισμού της ψυχής από το σώμα για την επιστήμη είναι άνευ σημασίας. Το να πούμε ότι ο θάνατος είναι η αναχώρηση της ψυχής από το σώμα είναι εντελώς ανεξέλεγκτο διότι την ψυχή δεν τη βλέπουμε. Για την επιστήμη ο θάνατος αντιμετωπίζεται ως βιολογικό γεγονός. Είναι το σημείο στο οποίο το σώμα καταρρέει, εγκαταλείπει την ψυχή, όχι η ψυχή το σώμα». Οι πατέρες λένε ότι η ψυχή εγκαταλείπει το σώμα. Στη σελ. 134 γράφει: « Έτσι, επί παραδείγματι, όταν χορηγούμε ένα παυσίπονο φάρμακο για ν' ανακουφίσουμε από τους αφόρητους πόνους κάποιον ασθενή έστω κι αν διακινδυνεύουμε τυχόν συντόμευση της ζωής του, αυτό αν γίνεται από αγάπη στο Θεό και στον συνάνθρωπο δεν μπορεί παρά να αποτελεί ευλογημένη πράξη.». Η Εκκλησία έχει καταδικάσει την ευθανασία. Σε αγαπάω Θεέ μου, αλλά θα γίνει αυτό που θέλω εγώ. Σε πόσα κοινωνικά δράματα δεν έχουμε ακούσει τον ή την να λέει: Τον ή την σκότωσα γιατί την αγαπούσα. Στη σελ. 199, γράφει: «Δίνοντας αίμα στον συνάνθρωπο μας εξοφλούμε το χρέος της προσφοράς του Αίματος του Θεού σε εμάς». Αν η σχέση μου με το Χριστό είναι σχέση συναλλαγής και όχι σχέση Αγάπης, δεν θα ήθελα να είμαι Χριστιανός. Αλλά και προς τι η ασκητική της Εκκλησίας αφού μπορώ να εξοφλήσω με δύο φιάλες αίμα; Το δικό μου αίμα έχει την ίδια αξία με αυτό του Κυρίου Ιησού Χριστού.

Το ίδιο πνεύμα επικρατεί και στα δύο έντυπα που εκδόθηκαν από την Ειδική Συνοδική Επιτροπή επί της Βιοηθικής, το μεν πρώτο με τίτλο «Εκκλησία και Μεταμοσχεύσεις», εκδόσεις 2002, το δε δεύτερο «Επίσημα Κείμενα Βιοηθικής», εκδόσεις 2007. Και τα δύο αυτά έντυπα αποδεικνύουν ότι η Ιερά Σύνοδος συνταυτίζεται και αποδέχεται τις απόψεις του Σεβασμιότατου Χατζηνικολάου. Το μόνο ερώτημα που θέτω στην Ιερά Σύνοδο είναι το εξής: Για ποιο λόγο να πιστεύω στον λάθος Θεό και να μην πιστεύω στη Θεά Επιστήμη;

Θα ήθελα επίσης να πω ότι ο Σεβασμιότατος Χατζηνικολάου χρησιμοποιεί αρκετές φορές τη φράση «Εμείς» ως Εκκλησία. Με όλο το σεβασμό στο πρόσωπο του, θα ήθελα να επισημάνω πως «Δεν είστε η Εκκλησία, είστε όργανα της Εκκλησίας για να υπηρετείτε το λαό της Εκκλησίας.».

Τα δύο συγγράμματα του Σεβασμιότατου Χατζηνικολάου καθώς και τα δύο συγγράμματα της Συνοδικής Επιτροπής τα οποία προανέφερα, αναφέρουν στο περιεχόμενο τους τις μεταμοσχεύσεις. Κάποιοι με δόλιο τρόπο πέρασαν το μήνυμα στην κοινή γνώμη ότι η Εκκλησία έχει ευλογήσει τις μεταμοσχεύσεις. H Εκκλησία δεν έχει ευλογήσει τις μεταμοσχεύσεις. Κι αυτό οφείλετε να το πείτε ανοιχτά στο λαό. Την πιο σωστή απάντηση για το περιεχόμενο των τεσσάρων βιβλίων που ανέφερα παραπάνω την δίνει ο Σεβασμιότατος Γλυφάδας Παύλος με επιστολή του προς την Ιερά Σύνοδο την 18η Μαρτίου 2008 με Αρ. Πρωτ. Κατάθεσης 404. Δεν μπορώ να παραθέσω όλο το κείμενο της επιστολής αλλά θα αναφέρω κάποιες παραγράφους. Στη σελ. 4 της επιστολής του ο Σεβασμιότατος γράφει: "Να τονισθεί εν παρόδω ότι αποφάσεις δια θέματα αυτής της ύψιστης δογματικής σημασίας δεν είναι δυνατόν να λαμβάνονται υπό Συνόδων Τοπικών Εκκλησιών αλλά υπό Οικουμενικών ή Πανορθοδόξων τοιούτων». Στην ίδια σελίδα πιο κάτω γράφει: «Ενταύθα δυνάμεθα να κάνωμεν λόγον περί "κατευθυνόμενης θεολογίας” ήτις δεν ενυπάρχει εις την ορθόδοξο θεολογική σκέψη, αλλά συναντάται μόνο εις συστήματα ολοκληρωτισμού και πλύσεως εγκεφάλου». Στη σελ. 5 γράφει: «Εν τη ενοτήτι ταύτη διαπράττεται βαρύτατου είδους παραχάραξη της ερμηνευτικής και δογματικής παραδόσεως μας.» Στη σελ. 7 γράφει: «προτείνεται δηλαδή η "δολοφονία” δι "αγιαστικών” πράξεων». Στην ίδια σελίδα πιο κάτω ο Σεβασμιότατος γράφει: «κατακλείοντες, εκφράζομεν την βαθύτατη λύπη μας διότι τοιούτον κείμενον εξεδόθη αρμοδίως υπό της ειδικής Συνοδικής Επιτροπής της Ιεράς Συνόδου. Φρονούμεν ότι θα πρέπει να αποσυρθεί εγκαίρως ίνα μη αποτελέσει αντικείμενο σκανδαλισμού κατά της Εκκλησίας της Ελλάδας». Ολόκληρη η επιστολή του Σεβασμιότατου Παύλου είναι στο διαδίκτυο. Οι πατέρες της Εκκλησίας σπούδασαν την επιστήμη της εποχής τους και την επιστημονική τους γνώση την χρησιμοποίησαν για ν' αναδείξουν το μυστήριο και το μεγαλείο της δημιουργίας και όχι για v' απομακρυνθούν οι άνθρωποι από το θεό.

23

Πολλοί Ιερωμένοι λένε για να ευλογήσουν τα γένια τους και να αποδώσουν σε άλλους την απομάκρυνση των ανθρώπων από τη θεία λατρεία ότι στην Εκκλησία δεν πάει κάποιος για τον παπά. Συμφωνώ απόλυτα. Αυτό θα μπορούσε να ειπωθεί αν ο παππάς είναι πάνω από κάποιο επίπεδο, όταν ο παπάς είναι πιο κάτω από τη βάση, τα πράγματα αλλάζουν. Τα πάντα αξιολογούνται από ένα επίπεδο και άνω. Δεν είναι υποχρεωμένοι οι πιστοί εκτελώντας τα καθήκοντα τους να φορτώνονται αμαρτίες άλλων. Συμμετέχοντας σε μια θεία λατρεία δίπλα μου καθόταν ένα αγοράκι περίπου 12 ετών. Στη μεγάλη έξοδο καθόταν και του είπα να σηκωθεί όπως κάνουμε όλοι. Στο τέλος της λειτουργίας η μητέρα του μου ζήτησε το λόγο επειδή προσέβαλα το παιδί της. Το πρόβλημα μου δεν είναι αυτό, αλλά το πότε και από ποιον το παιδί αυτό θα μάθει, αν ποτέ μάθει. Από το να πηγαίνει κάποιος στη θεία λατρεία και να κολάζεται αντί v' αναπαύεται, είναι καλύτερα να μην πηγαίνει.

Σύμφωνα με την τάξη της Εκκλησίας στη θεία λατρεία αυτός που συμμετέχει στη θεία λατρεία είναι υποχρεωμένος να εκφράσει ότι συμφωνεί ή διαφωνεί με αυτά που λέγονται και γίνονται, λέγοντας «Αμήν». Αν επικυρώσεις τα όσα γίνονται και λέγονται σε αντίθεση με τις αρχές της Εκκλησίας, τότε τοποθετείσαι ενάντια στην Εκκλησία. Αν δεν τα επικυρώσεις, τότε τοποθετείσαι πάλι εκτός Εκκλησίας, αυτοαποκλείεσαι από τη συμμετοχή σου. Εδώ λειτουργεί ο παράγων συνείδηση. Στους συνειδητούς πιστούς το πρόβλημα αυτό παίρνει όλο και περισσότερες διαστάσεις. Δεν μπορούν οι πιστοί εισερχόμενοι στη θεία λατρεία να νομιμοποιούν την ασχήμια και την αταξία στη θεία λατρεία, και γενικότερα την αδιαφάνεια και τη σκοπιμότητα και διάσπαση του σώματος της Εκκλησίας. Η ανάγκη των ανθρώπων για κοινωνία και επικοινωνία, τους αναγκάζει να καταφεύγουν σε άλλες δοξασίες που υπάρχουν και εφαρμόζονται κανόνες συμπεριφοράς. Στους Ορθόδοξους Ναούς επικρατεί το χάος και η αναρχία. H αταξία και η αναρχία αυτή προσβάλλει τον ίδιο τον Θεό.

Η συνέχεια στο επόμενο